Có nên chuyển phôi chất lượng kém không?

Chất lượng phôi là yếu tố vô cùng quan trọng ảnh hưởng đến kết cục chuyển phôi. Hiện nay, các trung tâm hỗ trợ sinh sản tiến hành đánh giá phôi chủ yếu qua hình ảnh. Đây là phương pháp phổ biến, không xâm lấn, an toàn cho phôi. Có nhiều trường hợp tạo được phôi có chất lượng tốt, nhưng cũng có nhiều trường hợp phôi chậm phát triển. Điều này khiến nhiều bệnh nhân lo lắng. Vậy có nên chuyển phôi chất lượng kém không?

Ý nghĩa của phân loại chất lượng phôi

Phôi người là sự kết hợp giữa tinh trùng của người bố và noãn của người mẹ. Nuôi cấy phôi là quá trình diễn ra bắt đầu từ thời điểm trứng của người vợ được thụ tinh thành công với tinh trùng của người chồng. Trứng sau đó phát triển thành phôi trong môi trường dinh dưỡng tương tự trong cơ thể của người mẹ. Trong thụ tinh ống nghiệm, sau khi kích thích buồng trứng 10-12 ngày, noãn và tinh trùng sẽ được tạo thành phôi trong phòng Labo (phôi ngày 3 hoặc phôi ngày 5).

Phân loại phôi là một bước cực kỳ quan trọng. Bước này quyết định không nhỏ đến tỷ lệ thành công IVF cũng như cơ hội để sinh được em bé khỏe mạnh. 

Tại Viện Mô phôi, sau khi đã nuôi phôi, chuyên viên phôi học sẽ tiến hành đánh giá và phân loại phôi. Việc phân loại chất lượng phôi giúp chúng ta có thể dự đoán được tiềm năng phát triển của phôi. Cũng như khả năng phôi làm tổ thành công trong tử cung của người mẹ.

Ý nghĩa của phân loại chất lượng phôi

• Khi nuôi phôi đến ngày 3, thông qua phân loại có nên quyết định nuôi phôi lên ngày 5 không
• Phân loại để trữ đông phôi
• Giúp bác sĩ quyết định thứ tự ưu tiên chuyển phôi cho bệnh nhân: phôi có chất lượng ốt sẽ ưu tiên chuyển trước
• Nên chuyển mấy phôi/lần chuyển cho bệnh nhân để tránh đa thai…

Có những phương pháp nào để đánh giá chất lượng phôi?

Hiện nay, có 2 phương pháp để đánh gia, phân loại phôi:

• Dựa vào hình thái để đánh giá chất lượng phôi. Đây là phương pháp phổ biến. Tuy nhiên, phương pháp này là khá chủ quan và phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm của chuyên viên phòng lab IVF,
• Xét nghiệm di truyền tiền làm tổ PGT. PGT là xét nghiệm xâm lấn do cần sinh thiết phôi để xác định những bất thường về mặt gen di truyền được tạo ra qua quá trình thụ tinh ống nghiệm. Đây là xét nghiệm không áp dụng hàng loạt.

Phân loại phôi được thực hiện như thế nào?

Thông qua kết quả đánh giá về phôi, các chuyên viên phôi học sẽ xếp loại phôi vào các nhóm. (loại 1, loại 2 hay loại 3)

>Tắc ống dẫn tinh có gây vô sinh không?

>Những mốc khám thai IVF mẹ bầu nên lưu ý

Chất lượng phôi ngày 3:

• Phôi loại 1: Phôi có 8 tế bào, các tế bào đều nhau, tỷ lệ mảnh vỡ 0 – 10%
• Phôi loại 2: Phôi có 8 tế bào, các tế bào không đều nhau, tỷ lệ mảnh vỡ 0 – 10%; Phôi có số lượng dưới 8 tế bào hoặc trên 8 tế bào, các tế bào đều nhau, tỷ lệ mảnh vỡ 0 – 10%

• Phôi loại 3: Số lượng dưới 8 tế bào, các tế bào đều nhau, tỷ lệ mảnh vỡ 15-20%; Phôi có 8 tế bào, các tế bào đều nhau, tỷ lệ mảnh vỡ >20%

Chất lượng phôi nang:

• Phôi nang loại 1: Phôi có khoang nang nở rộng, chất lượng khối phôi mầm (ICM) loại Tốt (A), và khối tế bào lá nuôi (TE) loại tốt hoặc khá (A hoặc B). Ví dụ: AA, AB, …
• Phôi nang loại 2: Phôi có khoang nang nở rộng, khối ICM loại B, và khối TE loại A hoặc B. Ví dụ: BA, BB, …..
• Phôi nang loại 3: Phôi có khoang nở rộng, khối ICM loại C, khối TE loại A,B, C. Ví dụ CA, CB, CC…..

Có nên chuyển phôi chất lượng kém không?

Phôi kém hay phôi loại 3 là nhóm phôi được đánh giá kém về mặt hình dạng, tỷ lệ đậu thai thấp hơn loại 1 và loại 2. Việc lựa chọn phôi loại 3 để chuyển phụ thuộc rất nhiều vào kinh nghiệm của chuyên viên phôi học tại trung tâm hỗ trợ sinh sản.

Hiện nay đã có nhiều tổng kết về hiệu quả sử dụng của nhóm phôi loại 3 tại nhiều trung tâm hỗ trợ sinh sản. Nhiều trung tâm nhận thấy rằng phôi loại 3 mang lại tỷ lệ thai, tỷ lệ trẻ suy sống thấp hơn đáng kể so với phôi loại 1, 2.

>Một trường hợp sinh con khoẻ mạnh sau điều trị IVF sau mấy lần sảy thai.

> Em bé IVF có phát triển khoẻ mạnh không?

Tuy nhiên vẫn có trẻ sinh sống khỏe mạnh ra đời từ nhóm phôi kém này. Phôi hiện nay được đánh giá chủ yếu dựa vào hình thái bên ngoài tại một thời điểm nhất định. Nên do đó phôi qua mỗi giai đoạn có thể thay đổi hình dạng và chất lượng. Việc đánh giá này chưa phản ánh hết tiềm năng làm tổ của phôi này. Do đó nhóm phôi kém vẫn được cân nhắc chuyển. Và việc lựa chọn phôi kém có tiềm năng dựa vào kinh nghiệm của các chuyên viên phôi học.

Viện Mô phôi đã có những trường hợp sinh con khoẻ mạnh từ phôi chất lượng kém

Đặc điểm nhận dạng phôi kém

• Độ giãn nở (Expansion): Phôi có độ giãn nở thấp (thường là độ 1 hoặc 2), khoang phôi nang nhỏ, chưa lấp đầy thể tích của phôi.
• Khối tế bào nội mô (ICM – Phần phát triển thành thai nhi): Các tế bào rời rạc, số lượng ít, không kết tụ chặt chẽ hoặc trông rất mờ nhạt (thường xếp loại C)
• Lớp tế bào lá nuôi (TE – Phần phát triển thành nhau thai): Cấu trúc mỏng, tế bào kích thước không đều, ít tế bào và phân bố không liên tục (thường xếp loại C)
• Tỷ lệ phân mảnh: Có nhiều mảnh vụn tế bào bên trong hoặc giữa màng bảo vệ (màng ZP) và phôi.

>Sữa đậu nành có làm nghiêm trọng hơn tình trạng buồng trứng đa nang?

>Thực hiện thành công ca micro-TESE cho bệnh nhân vô tinh tại Viện.