Được làm cha mẹ là mong ước chính đáng của mỗi người sau khi kết hôn. Thế nhưng thực tế, không phải ai cũng may mắn trên hành trình để có những đứa trẻ. Trước đây, phần đông bệnh nhân hiếm muộn ở độ tuổi trên 30, nhưng hiện nay con số đang ngày càng báo động. Tỷ lệ vô sinh/hiếm muộn đang ngày càng trẻ hóa. Có những bệnh nhân mới 24-25 tuổi đã bị suy buồng trứng sớm. Rất đáng lo ngại! Vậy lý do tại sao hiện nay tình trạng hiếm muộn ngày càng trẻ hoá và có xu hướng tăng? Làm thế nào để phòng tránh hiếm muộn và bảo vệ sức khoẻ sinh sản từ sớm? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thêm một số thông tin về vấn đề này.
Khi nào bạn được coi là vô sinh?
Vô sinh hiếm muộn hiện nay được coi là căn bệnh của thời hiện đại. Khi mà xã hội ngày càng phát triển, tỷ lệ vô sinh cũng ngày càng tăng lên đi kèm với vô sinh trẻ hoá.
Vô sinh thường được định nghĩa là không có khả năng thụ thai sau 1 năm quan hệ tình dục thường xuyên, không có biện pháp bảo vệ. Đối với phụ nữ trên 35 tuổi thời gian chỉ còn 06 tháng.
Trước đây, khi khoa học còn chưa phát triển, chuyên ngành Hỗ trợ sinh sản còn “non trẻ”, nhiều trường hợp vô sinh không thể có con. Tuy nhiên hiện nay, khoa học đã làm nên những điều kỳ diệu, biến những điều không thể thành có thể. Các phương pháp hỗ trợ sinh sản đã giúp nhiều cặp vợ chồng được làm cha mẹ. Vì thế, các đôi vợ chồng nên đi thăm khám hiếm muộn và điều trị càng sớm càng tốt.
Vô sinh được chia thành 2 dạng là vô sinh nguyên phát và vô sinh thứ phát.
- Vô sinh nguyên phát là tình trạng vô sinh ở những cặp vợ chồng, trong đó người vợ chưa mang thai lần nào.
- Vô sinh thứ phát là tình trạng vô sinh ở những cặp vợ chồng đã từng sinh con (hoặc mang thai, bao gồm những lần sảy thai). Tâm lý chung của những cặp vợ chồng thường tương đối chủ quan trong việc có thêm con. Do họ nghĩ rằng mình đã sinh con rồi nên lần sau cũng sẽ tương tự. Thực tế, nhiều cặp đôi lại cảm thấy vô cùng lúng túng và bất ngờ khi phát hiện tình trạng vô sinh thứ phát của mình.
Nguyên nhân dẫn đến vô sinh hiếm muộn là gì?
Hiện nay, nguyên nhân vô sinh có 40% từ chồng, 40% từ vợ, 10% do cả 2 và 10% chưa rõ nguyên nhân. Như vậy để khẳng định rằng, không có giới nào nguyên nhân vô sinh nhiều hơn. Và trách nhiệm khám vô sinh hiếm muộn là như nhau giữa hai vợ chồng. Các cặp vợ chồng nên cùng nhau đi khám để các bác sĩ có thể tư vấn chính xác nhất phác đồ điều trị. Điều này giúp rút ngắn thời gian mong con và tiết kiệm chi phí.
Nguyên nhân vô sinh từ nam giới
- Những vấn đề trong quá trình xuất tinh như xuất tinh sớm, …
- Có vấn đề về tinh trùng: Số lượng tinh trùng thấp, tinh trùng bị dị dạng…
- Mắc các bệnh nam khoa: Viêm tuyến tiền liệt,… Đây là các bệnh lý dễ dẫn tới tình trạng vô sinh ở nam giới.
- Sự bất thường trong chức năng sản xuất tinh trùng.
- Sử dụng nhiều rượu bia: Lạm dụng rượu bia sẽ làm suy giảm chất lượng tinh trùng, giảm ham muốn. Các chất độc tích tụ trong rượu bia sẽ gây rối loạn cương dương, ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng có con của nam giới.
- Hút thuốc lá: Đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn tới vô sinh nam. Hút thuốc lá làm tinh trùng bị suy yếu, dị dạng hoặc teo tinh hoàn.
- Thường xuyên mặc quần áo bó sát: Thói quen xấu này khiến nhiệt độ tinh hoàn tăng lên, ngăn cản quá trình sinh tinh.
- Quan hệ tình dục không an toàn: Quan hệ tình dục thô bạo, quan hệ nhiều lần liên tục sẽ làm tổn thương dương vật, gây trở ngại cho quá trình sinh sản của nam giới.
- Tiếp xúc nhiều với các hóa chất và chất độc như thuốc trừ sâu, bức xạ, cần sa… và steroid.
- Tổn thương do ung thư và quá trình chữa trị.
- Một số trường hợp vô sinh nam mà nguyên nhân không thể xác định, trong đó có thể là do nguyên nhân di truyền.
- Căng thẳng, stress…
Nguyên nhân từ nữ giới
- Có vấn đề với vòi trứng: tắc vòi trứng, ứ dịch vòi trứng… Điều này gây cản trở cho quá trình “gặp gỡ” của noãn đã rụng và tinh trùng để thụt inh
- Bất thường phóng noãn. Đó là tình trạng xuất hiện kỳ kinh không phóng noãn hoặc rối loạn phóng noãn.
- Những vấn đề bất thường về tử cung: cổ tử cung ngắn, polyp buồng tửu cung, nhân xơ dưới niêm mạc, lạc nội mạc tử cung…
- Vấn đề liên quan đến niêm mạc tử cung: tụ dịch vết mổ đẻ, niêm mạc tử cung mỏng…
- Dữ trữ buồng trứng cạn kiệt trước thời kỳ tiền mãn kinh
- Căng thẳng, stress trong thời gian dài
- Rối loạn hệ thống miễn dịch…

Xuất phát từ các nguyên nhân trên, hiếm muộn/vô sinh có thể do vợ, do chồng, do cả hai hoặc chưa rõ nguyên nhân. Do đó, với câu hỏi: Khám hiếm muộn có cần khám hai vợ chồng không? Câu trả lời là có. Khám hiếm muộn luôn là trách nhiệm của hai vợ chồng trong hành trình tìm kiếm con yêu.
Tại sao hiện nay tình trạng hiếm muộn ngày càng trẻ hoá và có xu hướng tăng?
Xu hướng kết hôn, sinh con muộn
Chất lượng tinh trùng và trứng suy giảm
Ô nhiễm môi trường và hóa chất độc hại
Lối sống không lành mạnh
Quan hệ tình dục thiếu an toàn & bệnh lây truyền qua đường tình dục
- Chlamydia, lậu,
- Viêm vùng chậu, gây tắc vòi trứng
- Hoặc viêm tinh hoàn – ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản….
- Chăm sóc sức khỏe sinh sản từ sớm
- Thay đổi lối sống lành mạnh
- Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt trước khi kết hôn hoặc có kế hoạch sinh con.
Làm thế nào để phòng tránh hiếm muộn và bảo vệ sức khoẻ sinh sản từ sớm?
Xây dựng lối sống lành mạnh và khoa học
- Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, tăng cường rau xanh, trái cây, các thực phẩm chống oxy hoá, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn.
- Tập thể dục thường xuyên, giữ cân nặng hợp lý.
- Tránh thức khuya hoặc căng thẳng tâm lý keo dài.
- Giảm thiểu sử dụng các sản phẩm nhựa không rõ nguồn gốc.
- Tránh tiếp xúc với hoá chất, ưu tiên sản phẩm hữu cơ, sạch và có nguồn gốc rõ ràng.
Kiểm tra sức khoẻ sinh sản định kỳ
- Thực hiện tầm soát sức khoẻ sinh sản từ sớm và định ký giúp phát hiện và điều trị kịp thời các bệnh lý tiềm ẩn ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.
- Đặc biệt nên thăm khám kiểm tra sức khỏe sinh sản trước khi lập gia đình (khám tiền hôn nhân) hoặc nếu có dấu hiệu nghi ngờ.
- Tham khảo ý kiến bác sĩ để có hướng điều trị kịp thời và phù hợp.
Giáo dục giới tính và nhận thức đúng đắn
- Giới trẻ cần được trang bị kiến thức đúng về sức khỏe sinh sản và hiếm muộn.
- Tránh quan hệ tình dục không an toàn hoặc nạo phá thai làm ảnh hưởng đến tử cung, buồng trứng.
Duy trì lối sống tích cực
- Giữ tinh thần lạc quan, tham gia các hoạt động cộng đồng.
- Ngủ đủ giấc từ 7 – 8 tiếng mỗi đêm.
Quy trình khám hiếm muộn tại Viện Mô phôi
Khi đến khám hiếm muộn, bệnh nhân cần mang căn cước công dân để làm thủ tục khám bệnh.
Xác định nguyên nhân
- Chu kỳ kinh của người vợ,
- Hai vợ chồng có gặp khó khăn khi quan hệ không?
- Tiền sử lưu sảy, nạo hút thai (nếu có)
- Đã từng điều trị hỗ trợ sinh sản chưa?…

Chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng
- Xét nghiệm máu: kiểm tra nhanh bệnh lây qua đường tình dục: HIV, HBsAg, BW
- Siêu âm để kiểm tra tình trạng của tử cung, vòi trứng
- Xét nghiệm nội tiết: AMH, prolactin…
- Xét nghiệm dịch đồ: kiểm tra chất lượng của tinh trùng
- Xét nghiệm máu: kiểm tra nhanh bệnh lây qua đường tình dục: HIV, HBsAg, BW
Tư vấn và chỉ định
Với từng nguyên nhân gây vô sinh cụ thể bác sĩ sẽ cho lời khuyên chân thành nhất để việc điều trị đạt hiệu quả tối đa, tuy nhiên, quyết định cuối cùng vẫn là của vợ chồng bạn. Khi đã xác định điều trị, cả hai nên sắp xếp thời gian công việc, và đặc biệt là sự kiên trì thấu hiểu lẫn nhau.
Đưa ra phác đồ điều trị
Khi hai vợ chồng đã thống nhất điều trị thì bác sĩ sẽ tiến hành xây dựng phác đồ điều trị cụ thể. Mỗi cặp vợ chồng có nguyên nhân hiếm muộn riêng cũng như tiền sử sản khoa khác nhau, vì vậy, chúng tôi luôn cá thể hoá điều trị trên từng trường hợp.


Bài viết liên quan
Hai người mang gen Thalassemia thì có nên lấy nhau không?
Tại sao có những cặp vợ chồng hoàn toàn khoẻ mạnh nhưng sinh con mắc ...
Th9
Đang canh niêm mạc có nội soi được không?
Hiện nay, nội soi buồng tử cung là một trong những kỹ thuật trong Sản ...
Th9
Cần xét nghiệm AMH vào ngày mấy chu kỳ kinh nguyệt?
Dự trữ buồng trứng là chỉ số rất quan trọng để đánh giá khả năng ...
Th9
Sau mổ micro-TESE bao lâu thì quan hệ được?
Hiện nay, micro-TESE đang được xem là kỹ thuật trích tinh trùng hiện đại nhất ...
Th9
Khi chọc trứng có cần nhịn tiểu không?
Sau khi quá trình kích thích buồng trứng hoàn tất, bệnh nhân sẽ được hẹn ...
Th9
Chi phí làm IUI ở Viện Mô phôi là bao nhiêu?
Vô sinh hiếm muộn ngày này không còn xa lạ với chúng ta. Hằng năm, ...
Th9