Nên ưu tiên chuyển phôi ngày 5 hay phôi ngày 6?

Trước đây, khi kỹ thuật nuôi phôi chưa phát triển, bệnh nhân chủ yếu chuyển phôi ngày 3. Ngày nay, xu hướng nuôi phôi dài ngày trở nên phổ biến tại các trung tâm Hỗ trợ sinh sản. Viện Mô phôi là đơn vị tiên phong trong nuôi cấy và chuyển phôi nang tại Việt Nam. Nhiều nghiên cứu hiện nay chứng minh là chuyển phôi nang có nhiều ưu điểm hơn so với chuyển phôi ngày 2-3. Phôi được nuôi đến ngày 5 gọi là phôi ngày 5, phôi nuôi  ngày 6 gọi là phôi ngày 6. Vậy chất lượng phôi ngày 5, ngày 6 có gì khác biệt? Nên ưu tiên chuyển phôi ngày 5 hay phôi ngày 6?

Phôi nang là gì?

Nuôi cấy phôi là quá trình bắt buộc khi thực hiện thụ tinh ống nghiệm, được tiến hành với việc ứng dụng các thành tựu quan trọng trong nghiên cứu khoa học. Hiện nay, nuôi cấy phôi ngày 5 rất phổ biến tại các trung tâm IVF. Đặc biệt, việc nuôi phôi đến ngày 6 cũng đã được triển khai ở hầu hết các trung tâm hỗ trợ sinh sản.

Ở người, sự hình thành phôi nang bắt đầu khoảng 5 ngày sau khi thụ tinh. Phôi nang có đường kính khoảng 0,1-0,2 mm và chứa 200-300 tế bào sau khi phân bào.

>Có cách nào để làm tăng số lượng trứng trong cơ thể không?

>Bệnh nhân tử cung một sừng sinh con khoẻ mạnh khi điều trị tại Viện.

Nuôi phôi nang được hiểu như một quá trình chọn lọc tự nhiên. Những phôi có chất lượng tốt ở giai đoạn phân chia sẽ phát triển thành phôi tốt ở giai đoạn phôi nang. Ngược lại, những phôi có chất lượng kém thông thường sẽ cho phôi nang xấu. Hoặc phôi có thể ngừng phát triển mà không đạt đến giai đoạn phôi nang.

Thành phần của phôi nang

• Lớp tế bào nuôi phôi nang. lớp tế bào này bao gồm lớp ngoài cùng và sẽ hình thành 1 lớp vỏ ngoài. Chính lớp vỏ ngoài này sẽ phát triển thành nhau thai để nuôi dưỡng em bé sau này. 
• Khối tế bào bên trong: Khối tế bào này nằm trong khối tế bào lá nuôi và có nhiệm vụ là phát triển thành thai nhi sau này.

Quy trình nuôi cấy phôi nang

Khi điều trị IVF, bệnh nhân sẽ được bác sĩ thực hiện phương pháp kích thích buồng trứng sau đó tiến hành chọc hút trứng. Trứng sau khi chọc hút sẽ được chuyển đến phòng labo thụ tinh với tinh trùng để tạo phôi. Hiện nay có hai cách phổ biến để thực hiện thụ tinh cho noãn: 

IVF cổ điển: hai giờ sau khi chọc hút, noãn được thụ tinh với mẫu tinh trùng. Tinh trùng và noãn sẽ tự thụ tinh trong đĩa petri. Quá trình thụ tinh này tương tự như trong cơ thể của người mẹ.

Tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI): hai giờ sau chọc hút, các tế bào bên ngoài của noãn được loại bỏ để chọn ra noãn trưởng thành. Sau đó, từng tinh trùng được tiêm vào từng noãn bằng kim ICSI. Đây là kỹ thuật tiên tiến và ngày càng được áp dụng rộng rãi tại các trung tâm hỗ trợ sinh sản trong nước và thế giới.

• Ngày 0 (giai đoạn trứng và tinh trùng gặp nhau): thu nhận trứng và tinh trùng.
• Ngày 1 (giai đoạn hợp tử)
• Ngày 2, 3 (giai đoạn phôi phân chia): liên hệ với chúng tôi để nhận thông tin về việc chuyển phôi vào  buồng tử cung hoặc đông phôi.
• Ngày 5,6 (giai đoạn phôi nang). Khi đó phôi nang có khoảng 200 tế bào. Chia thành 2 khối: lớp tế bào lá nuôi và Khối tế bào bên trong.

Ưu điểm khi chuyển phôi nang

Nuôi phôi ngày 5 mang lại khả năng thành công cao cho quá trình thụ tinh ống nghiệm. Ưu điểm khi chuyển phôi nang:

• Giúp loại bỏ một số phôi không có khả năng phát triển. Theo thống kê có khoảng 50% phôi ngày 3 có thể phát triển lên ngày 5. Trường hợp chất lượng trứng của người mẹ tốt thì tỷ lệ phôi ngày 5 sẽ cao hơn. 
• Chọn lựa được phôi khỏe, có khả năng làm tổ cao.
• Giảm các nguy cơ mắc bệnh di truyền của trẻ
• Chuyển ít phôi giúp giảm khả năng đa thai (thường chỉ chuyển 1 – 2 phôi)

Tuy nhiên, lựa chọn này chỉ phù hợp với những trường hợp:

• Người phụ nữ trẻ tuổi.
• Các cặp vợ chồng có nhiều phôi ngày 2, 3 chất lượng tốt 
• Trong trường hợp cần thực hiện sàng lọc trước chuyển phôi để loại bỏ phôi bệnh.

Phôi ngày 5 và phôi ngày 6 có gì khác biệt?

Phôi ngày 5 và phôi ngày 6 đều là phôi ở giai đoạn phôi nang. Tuy nhiên phôi ngày 5 và phôi ngày 6 cũng có những sự khác biệt.

Phôi ngày 5 là gì?

Sau khi kết thúc giai đoạn kích trứng, chọc trứng của quy trình thụ tinh ống nghiệm, trứng và tinh trùng sẽ được kết hợp với nhau và tạo ra phôi thai. Phôi ngày 5 là phôi được thụ tinh sau 5 ngày kể từ khi noãn và tinh trùng gặp nhau. Phôi ngày 5, phôi nang mở rộng, dịch nang lấp đầy thể tích phôi, các tế bào của phôi bắt đầu biến đổi thành khối nội phôi bào và ngoại bì lá nuôi. Khối nội phôi bào và nhau thai từ ngoại bì lá nuôi sau phát triển sẽ trở thành bào thai.

>Hội nghị khoa học thường niên HOSREM lần thứ 20

>Tại sao viêm tiểu khung có thể gây hiếm muộn ở phụ nữ?

Phôi ngày 6 là gì?

Phôi ngày 6 bản chất chính là những phôi nang được nuôi từ những phôi chậm của ngày 5. Tức là tại giai đoạn 5 ngày sau thụ tinh, phôi đang mới đang tương đương về mặt hình thái của phôi ngày 4 (phôi dâu) những phôi này sau đó vẫn sẽ được nuôi thêm một ngày để tạo thành những phôi nang ngày 6. Xét về tiềm năng làm tổ, phôi nang ngày 6 sẽ có phần kém hơn phôi nang ngày 5. Nhưng nếu một ngày 6 phát triển đủ thành phôi nang với chất lượng tốt và khá, cộng thêm các yếu tố về phía người mẹ thuận lợi, thì tiềm năng làm tổ của những phôi nang ngày 6 cũng rất cao. Nếu không có phôi ngày 5 để chuyển thì phôi ngày 6 cũng sẽ là một lựa chọn tiềm năng.

>Viện Mô phôi có ngân hàng trứng không?

>Chi phí xét nghiệm tinh dịch đồ bao nhiêu?

Nên ưu tiên chuyển phôi ngày 5 hay phôi ngày 6?

Phôi ngày 5 hay phôi ngày 6 đều là phôi ở giai đoạn phôi nang. Khi phân loại phôi, phôi được chia thành các nhóm như phôi tốt, phôi khá và phôi trung bình.

Thông thường, phôi ngày 5 thường được ưu tiên chuyển trước nếu chất lượng phôi tốt. Nhiều nghiên cứu và thực tế lâm sàng cho thấy phôi ngày 5 có tỷ lệ làm tổ và mang thai cao hơn so với phôi ngày 3 và có xu hướng cao hơn một chút so với phôi ngày 6 có chất lượng tương đương. Do đó, trong trường hợp chất lượng tương đương (cùng là phôi nang hoàn chỉnh), phôi ngày 5 vẫn thường được ưu tiên hơn vì tiềm năng làm tổ có thể nhỉnh hơn.

Mặc dù phôi ngày 6 là những phôi nang phát triển chậm hơn so với phôi ngày 5 nhưng phôi ngày 6 vẫn có khả năng làm tổ và tạo em bé khỏe mạnh nếu đạt tiêu chuẩn chất lượng. Do đó, nếu bệnh nhân chỉ có phôi ngày 6 không nên quá lo lắng. Tại Viện Mô phôi đã có nhiều em bé khoẻ mạnh sinh ra từ phôi ngày 6.

Tại Viện Mô phôi, quyết định cuối cùng lựa chọn phôi chuyển dựa trên sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ điều trị IVF, chuyên viên phôi học, căn cứ vào tình trạng sức khỏe của bạn và chất lượng phôi thực tế của bệnh nhân.