Tại sao cần lọc rửa noãn sau khi chọc hút?

Chọc hút trứng là giai đoạn vô cùng quan trọng khi điều trị thụ tinh trong ống nghiệm. Sau khoảng 10-12 ngày kích trứng, bệnh nhân sẽ được hẹn lịch chọc hút. Trong quá trình kích trứng, bệnh nhân được hẹn lịch siêu âm đánh giá sự phát triển của nang trứng. Quá trình chọc hút trứng được diễn ra dưới hướng dẫn siêu âm và có gây mê. Sau khi noãn được hút ra khỏi cơ thể sẽ được chuyển ngay vào Labo phôi học. Ở đó, các chuyên viên phôi học sẽ tiến hành lọc rửa trước khi đưa vào thụ tinh và nuôi cấy. Vậy tại sao cần lọc rửa noãn sau khi chọc hút?

Nang trứng và noãn có khác nhau không?

Nang trứng là gì?

Nang trứng là tế bào có kích thước lớn nhất trong cơ thể. Một bé gái từ khi sinh ra đã có một lượng trứng hữu hạn trong cơ thể. Vào thời điểm sinh, bé gái có khoảng 1 triệu nang noãn ở 2 buồng trứng. Đến tuổi dậy thì, 2 buồng trứng chỉ còn khoảng 300.000 – 500.000 nang noãn. Sau đó các nang noãn không tăng số lượng mà chỉ giảm dần theo chu kỳ kinh nguyệt.

Sự phát triển của nang noãn là quá trình phát triển từ một nang nguyên thủy lần lượt trải qua các giai đoạn: Nang sơ cấp, thứ cấp, có hốc, cuối cùng trở thành một nang tiền rụng trứng. 120 ngày là thời gian cho 1 quá trình trưởng thành của một nang trứng. 

Ở mỗi giai đoạn nang nguyên thủy, nang sơ cấp, thứ cấp, có hốc đến khi trở thành nang tiền rụng trứng thì noãn nang có một cấu trúc khác nhau với các hình dạng khác nhau nhưng đều đủ các thành tố:

• Nhân (mang vật chất di truyền)
• Nguyên sinh chất ( khoang chứa dịch, các tb quanh noãn)
• Màng ngoài (tế bào vỏ trong, vỏ ngoài, các lớp tế bào hạt, màng đáy, hệ thống lưới mao mạch)

Khi siêu âm nang noãn, hình ảnh trên siêu âm sẽ phản ánh số lượng nang thứ cấp đi vào giai đoạn kinh nguyệt, nói cách khác, đây là số lượng nang phát triển thành nang tiền rụng trứng có thể phát triển vượt trội và phóng thích tế bào noãn. Số lượng nang noãn thường phụ thuộc vào độ tuổi của người phụ nữ khi càng lớn tuổi sẽ có ít nang hơn so với phụ nữ trẻ tuổi.

Noãn là gì?

Noãn hay còn gọi là tế bào trứng, là tế bào sinh sản của nữ giới.

Một noãn bình thường hình cầu phải có các đặc điểm sau:

• Đường kính khoảng 120 μm
• Tế bào chất đồng nhất, không có vật thể lạ bên trong
• Một thể cực duy nhất, đồng nhất
• Khoang PVS nhỏ, chỉ trong khu vực của thể cực
• Màng Zona Pellucida (ZP) đồng nhất có độ dày phù hợp.

Sự hiện diện của thể cực đầu tiên ở noãn cho thấy noãn đã trưởng thành về nhân và thích hợp cho quá trình thụ tinh.

Đối với các trường hợp điều trị IVF, sau khi chọc trứng, chuyên viên phôi học sẽ tiến hành lọc rửa noãn. Noãn trưởng thành là những noãn có khả năng thụ tinh với tinh trùng. Một số noãn non không thể sử dụng để thực hiện tiêm tinh trùng vào bào tương noãn. 

Hình thái bất thường của noãn

Hiện nay, tại Viện Mô phôi chất lượng noãn thường được đánh giá chủ yếu dựa trên các đặc điểm hình thái bên ngoài. Có khoảng 60 – 70% noãn sau chọc hút có mang ít nhất một đặc điểm bất thường. Những bất thường về hình thái noãn được phân thành hai loại:

• Bên trong tế bào chất (Ví dụ: không bào, thể vùi, mạng lưới nội chất trơn, độ mịn bào tương)
• Bên ngoài tế bào chất (Ví dụ: các bất thường ở màng ZP, khoang PVS rộng, sự phân mảnh thể cực và hình dạng noãn bất thường).

Noãn sẽ được xử lý như thế nào sau khi chọc hút?

Quy trình chọc hút noãn

• Bước 1:  Đặt người bệnh nằm tư thế phụ khoa. Lập đường truyền tĩnh mạch, theo dõi nhịp tim và huyết áp. Giảm đau cho bệnh nhân bằng gây mê, hoặc gây tê tại chỗ kết hợp tiền mê. 
• Bước 2:  Lau sạch âm hộ, mở mỏ vịt, lau sạch âm đạo bằng nước muối sinh lý. 
• Bước 3: Đưa đầu dò siêu âm vào âm đạo, đánh giá số lượng nang noãn, khả năng tiếp cận của đầu dò với buồng trứng. 
• Bước 4: Gắn kim chọc hút vào bơm tiêm (hoặc gắn vào máy hút noãn), tráng kim và bơm tiêm bằng môi trường nuôi cấy. Tiến hành chọc và hút noãn từng nang một và từng bên buồng trứng
• Bước 5: Chuyển dịch nang hút được vào trong lab để nhặt noãn (quy trình thu nhặt noãn). Kiểm tra lại để đảm bảo không bị chảy máu trong.

>Tại sao người mắc bệnh Hemophilia chảy máu lâu hơn người khác?

>Cần làm gì để cải thiện sức khỏe sinh sản ở nam giới? 

Tại sao cần lọc rửa noãn sau khi chọc hút?

Sau khi thu nhận dịch nang từ thủ thuật chọc hút, các chuyên viên phôi học sẽ nhận được cụm noãn. Cụm noãn là khối phức hợp noãn bao gồm noãn và các tế bào cumulus quanh noãn. Tế bào cumulus là các tế bào hỗ trợ của noãn, bảo vệ noãn bào khỏi vi môi trường, giúp noãn bào phát triển và trưởng thành trong nang trứng. Cụm noãn sau khi được thu nhận từ dịch nang hút ra trong các nang noãn sẽ được rửa sạch dịch nang sau đó được cấy ổn định trước khi loại bỏ lớp tế bào cumulus.

>Nang cơ năng buồng trứng có nguy hiểm không?

>Thụ tinh trong ống nghiệm có cần giấy đăng ký kết hôn không?

Chuyên viên phôi học sẽ tiến hành lọc rửa và đếm sơ bộ. Việc lọc rửa noãn sau khi chọc hút là một bước cực kỳ quan trọng. Mục tiêu chính là để làm sạch và chọn lọc ra những nang trứng có chất lượng tốt nhất trong môi trường tối ưu.

Xử lý noãn sau chọc hút

Sau chọc hút trứng noãn sẽ được xử lý như thế nào là thắc mắc của nhiều bệnh nhân. Noãn sau chọc hút có thể được thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm với tinh trùng hoặc được trữ đông noãn với trường hợp trữ noãn.

Đông lạnh noãn

Hiện nay, nhiều phụ nữ lựa chọn phương pháp trữ đông noãn khi chưa có ý định lập gia đình và sinh con. Họ chọn phương pháp trữ đông noãn để bảo tồn khả năng sinh sản của mình. Khi tìm được “đối tác” trong tương lai, noãn sẽ được rã đông để thụ tinh trong ống nghiệm.

Bện cạnh đó cũng có một số bệnh nhân thực hiện trữ noãn trước khi điều trị bệnh lý có nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Noãn sau khi lấy ra khỏi cơ thể sẽ được chuyển qua phòng Labo để chuyên viên phôi học lọc rửa. Noãn sẽ được cho tiếp xúc với chất bảo quản lạnh. Hạ nhiệt độ cực nhanh bằng phương pháp thủy tinh hóa. Và được bảo quản trong Nitơ lỏng ở – 196 độ c. Khi bệnh nhân có nhu cầu sử dụng noãn sẽ được rã đông.

Thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm

Những cụm noãn sau khi được chọc hút dưới hướng dẫn siêu âm qua ngả âm đạo của bệnh nhân sẽ được chuyển qua ô cửa nhỏ này để đưa vào phòng Labo. Chuyên viên phôi học sẽ tiến hành lọc rửa và đếm sơ bộ. Cùng lúc người vợ chọc hút noãn, người chồng sẽ lấy mẫu tinh dịch (hoặc rã đông mẫu tinh trùng nếu đã lưu trữ trước đó). 

Chuyên viên phôi học sẽ bằng đôi bàn tay khéo léo của mình cho tinh trùng và noãn gặp nhau trong phòng thí nghiệm để tạo phôi theo phương pháp thụ tinh cổ điển trong đĩa petri, hoặc tiêm tinh trùng vào bào tương noãn ICSI.

Như vậy noãn sau chọc hút sẽ được làm gì? Đó có thể là đông lạnh noãn hoặc tạo phôi với tinh trùng trong phòng thí nghiệm 3 – 6 ngày.

Hình thái noãn có vai trò gì với sự phát triển của phôi?

Chất lượng noãn liên quan trực tiếp đến khả năng sinh sản của người phụ nữ. Các bất thường hình thái noãn có thể gây khó khăn cho việc thụ tinh với tinh trùng.

>Dùng thuốc Duphaston bao lâu có kinh nguyệt?

>Làm sao để biết mình nên thực hiện IUI hay IVF? 

Bên cạnh đó, khi tuổi người mẹ càng tăng, noãn bất thường tăng lên sẽ tăng tích lũy đột biến DNA. Từ đó có thể dẫn đến phôi bị lỗi gây sảy thai hoặc em bé sinh ra có thể bị rối loạn di truyền. Trong IVF cũng vậy, chất lượng noãn rất quan trọng đối với sự thành công của một chu kỳ. Tuy nhiên, không phải tất cả các noãn có bất thường về hình thái đều bị loại bỏ mà chỉ những noãn có bất thường nặng như noãn khổng lồ, noãn có nhiều thể cực nằm trong khoang PVS, … Mặc dù những noãn bất thường hình thái có thể ICSI nhưng có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ thụ tinh, tỷ lệ thai lâm sàng.