Năm 1978 em bé đầu tiên trên thế giới ra đời từ kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm. Từ đó đến nay, mỗi năm có hàng triệu cặp vợ chồng trên thế giời được làm cha mẹ. Thụ tinh trong ống nghiệm là một kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại có nhiều giai đoạn. Mỗi giai đoạn đóng vai trò quan trọng riêng biệt tạo nên thành công của kỹ thuật này. Tại Viện Mô phôi, IVF là phương pháp được triển khai thành công từ năm 2001. từ đó đến nay, mỗi năm Viện đón thêm hàng nghìn em bé chào đời. Trong số đó, có rất nhiều ca bệnh cảnh phức tạp. Dưới đây là một trường hợp bệnh nhân Bệnh nhân mong con 7 năm điều trị thành công tại Viện.
Những thông tin quan trọng về thụ tinh trong ống nghiệm
Thụ tinh trong ống nghiệm là gì? Thụ tinh trong ống nghiệm(In vitro fertilization – IVF) là kỹ thuật lấy tinh trùng của người chồng và trứng của người vợ để thụ tinh trong phòng thí nghiệm, tạo thành phôi. Sau đó, phôi sẽ được đưa trở lại buồng tử cung của người vợ để làm tổ, bắt đầu một thai kỳ. Phôi được nuôi ngày 3 gọi là phôi ngày 3, phôi nuôi lên ngày 5 gọi là phôi ngày 5.

Một ca điều trị IVF gồm có nhiều bước khác nhau như:
- Khám và hoàn thiện hồ sơ
- Kích thích buồng trứng
- Chọc hút noãn, tạo phôi
- Nuôi phôi ngày 3, nuôi phôi nang
- Sinh thiết phôi (nếu có)
- Trữ đông phôi (nếu có phôi trữ đông, chuyển phôi đông lạnh)
- Chuẩn bị niêm mạc tử cung (đối với trường hợp chuyển phôi đông lạnh)
- Chuyển phôi.
Thời gian cho một ca thụ tinh trong ống nghiệm mất bao lâu?
Thông thường một ca thụ tinh ống nghiệm mất tối thiểu là 4 tuần đối với chuyển phôi tươi, khoảng 3 chu kỳ kinh nguyệt của người vợ đối với chuyển phôi đông lạnh. Thời gian làm IVF được xác định cụ thể như sau:
- Kiểm tra sức khỏe sinh sản tổng quát của 2 vợ chồng. Thăm khám, sàng lọc, để hoàn thiện hồ sơ IVF.
- Nếu không có bệnh lý phụ khoa cần điều trị. Chị em sẽ được hẹn lịch kích thích buồng trứng trong vòng 10 – 12 ngày.
- Mất thêm 34 – 36 giờ nữa kể từ mũi tiêm thuốc kích thích rụng trứng để tiến hành thủ thuật chọc hút trứng.
- Trứng và tinh trùng sẽ được kết hợp với nhau để tạo phôi. Phôi được nuôi cấy trong thời gian 3- 6 ngày, tùy theo phác đồ điều trị của từng cặp đôi trước khi chuyển phôi vào tử cung của người vợ.
- Khoảng 12 ngày sau chuyển phôi, bệnh nhân được yêu cầu thực hiện xét nghiệm beta hCG nhằm xác định tình trạng mang thai.
Những trường hợp được chỉ định thụ tinh trong ống nghiệm
Cũng như tất cả các kỹ thuật y khoa khác, thụ tinh trong ống nghiệm cũng có chỉ định riêng. Không phải tất cả các trường hợp hiếm muộn đều phải làm IVF. Dưới đây là một số trường hợp được chỉ định thực hiện IVF tại Viện Mô phôi:
- Vô sinh do rối loạn phóng noãn, tắc hoặc tổn thương hai vòi trứng, đã cắt bỏ vòi trứng…
- Vô sinh do các bệnh lý tại buồng tử cung như lạc nội mạc trong cơ tử cung, u xơ tử cung.
- Vô sinh do tinh trùng yếu, tinh trùng ít hoặc xuất tinh ngược, không có tinh trùng trong tinh dịch…
- Cặp vợ chồng lớn tuổi, dự trữ buồng trứng ở người vợ suy giảm.
- Áp dụng phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung nhiều lần nhưng thất bại.
- Vô sinh – hiếm muộn chưa rõ nguyên nhân.
- Các cặp vợ chồng mang gen bệnh như Thalassemia, Hemophilia… cần sàng lọc tiền làm tổ để giảm thiểu nguy cơ sinh con mắc bệnh.
Quy trình thụ tinh trong ống nghiệm tại Viện Mô phôi
Khám và hoàn tất hồ sơ điều trị thụ tinh trong ống nghiệm
Đây là bước đầu tiên trong chu trình điều trị thụ tinh trong ống nghiệm của bệnh nhân. Hai vợ chồng sẽ được tiến hành thăm khám và thực hiện một số xét nghiệm cần thiết trước khi điều trị:
Các xét nghiệm:
- Tinh dịch đồ
- Xét nghiệm nội tiết tố,
- Huyết học: nhóm máu, máu đông, máu chảy, máu lắng, TB máu ngoại vi
- Hồng cầu, huyết sắc tố, bạch cầu, công thức bạch cầu
- Xét nghiệm sàng lọc: HBsAg, HIV, BW,
- Sinh hoá máu: SGOT, SGPT, Glucose, URE, Creatinin, Cholesterol, Albumin, Globulin, Protein, Bilirubin.
- Nước tiểu: xét nghiệm 11 chỉ số
- Vi sinh
- Siêu âm: tử cung, buồng trứng
- Chẩn đoán chức năng: điện tim đồ
- Chụp X-Quang phổi và chụp tử cung buồng trứng (nếu cần).
Về thủ tục hành chính:
- Giấy đăng ký kết hôn, căn cước công dân hai vợ chồng: bản sao công chứng trong vòng 06 tháng
- Giấy cam kết thụ tinh trong ống nghiệm
- Phê duyệt của Giám đốc Viện Mô phôi lâm sàng Quân đội
Kích thích buồng trứng
Chọc hút noãn và tạo phôi
- Bước 1: Đặt người bệnh nằm tư thế phụ khoa. Lập đường truyền tĩnh mạch, theo dõi nhịp tim và huyết áp. Giảm đau cho bệnh nhân bằng gây mê, hoặc gây tê tại chỗ kết hợp tiền mê.
- Bước 2: Lau sạch âm hộ, mở mỏ vịt, lau sạch âm đạo bằng nước muối sinh lý.
- Bước 3: Đưa đầu dò siêu âm vào âm đạo, đánh giá số lượng nang noãn, khả năng tiếp cận của đầu dò với buồng trứng.
- Bước 4: Gắn kim chọc hút vào bơm tiêm (hoặc gắn vào máy hút noãn), tráng kim và bơm tiêm bằng môi trường nuôi cấy. Tiến hành chọc và hút noãn từng nang một và từng bên buồng trứng
- Bước 5: Chuyển dịch nang hút được vào trong Lab để nhặt noãn (quy trình thu nhặt noãn). Kiểm tra lại để đảm bảo không bị chảy máu trong.
Trữ đông phôi
Trước đây khi kỹ thuật đông lạnh phôi chưa phổ biến, bệnh nhân thường chuyển phôi tươi và chuyển nhiều phôi. Điều này gây ra nguy cơ đa thai cho bệnh nhân. Nhưng hiện nay, chuyển phôi đông lạnh đã trở thành xu hướng tại các Trung tâm Hỗ trợ sinh sản. Tại Viện Mô phôi, bệnh nhân chủ yếu được chuyển phôi đông lạnh.

Phôi sau khi được nuôi cấy (phôi phân chia hặc phôi nang) sẽ được trữ đông. Tại Viện Mô phôi, phôi được đông lạnh bằng kỹ thuật thuỷ tinh hoá – đông lạnh nhanh.
Chuẩn bị nội mạc tử cung
Bệnh nhân chuyển phôi tươi không phải trải qua bước này.
Chuẩn bị nội mạc tử cung bắt đầu từ ngày 2 chu kỳ kinh nguyệt và thường không kéo dài quá 18 ngày. Giai đoạn chuẩn bị NMTC gồm 2 giai đoạn chính:
- Giai đoạn đầu tiên là dùng Estrogen để kích thích cho nội mạc tử cung dày lên, tăng sinh các mạch máu tạo dinh dưỡng để phôi làm tổ và phát triển
- Giai đoạn 2: bổ sung Progesterone để NMTC chuyển sang giai đoạn chế tiết và hình thành.
Chuyển phôi
Sau khi chuẩn bị nội mạc tử cung, bệnh nhân sẽ có chỉ định chuyển phôi.
Thời điểm lý tưởng để chuyển phôi
- Khoảng 15-20 ngày của chu kỳ kinh tính từ ngày 2 chu kỳ kinh
- Độ dày niêm mạc tối ưu từ 8-12mm
- Hình thái niêm mạc đẹp trong quá trình chuẩn bị niêm mạc là hình hạt cà phê hay hình ba lá trên siêu âm
- Một số yếu tố khác như độ tưới máu, diễn biến phát triển của niêm mạc, các vấn đề bất thường của tử cung như dịch lòng tử cung, polyp buồng tử cung…
Sau thủ thuật chuyển phôi 12 ngày, bệnh nhân sẽ được hẹn xét nghiệm beta hCG để xác định tình trạng có thai. Bệnh nhân nên xét nghiệm theo hẹn của bác sĩ, không nên xét nghiệm quá sớm để tránh tình trạng không chính xác.
Nguyên nhân nào dẫn tới ứ dịch vòi trứng?
Ứ dịch vòi trứng là hiện tượng vòi trứng bị tắc nghẽn bởi dịch, mủ. Các bác sĩ sản phụ khoa cho biết, hầu hết phụ nữ chỉ phát hiện vòi trứng bị ứ dịch khi bệnh ở giai đoạn nặng nên việc điều trị khá khó khăn và hậu quả nghiêm trọng tới sức khỏe sinh sản. Do có đường kính rất nhỏ chỉ khoảng 1mm nên vòi trứng là bộ phận rất dễ bị tổn thương và tắc nghẽn.
Có khá nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng ứ dịch vòi trứng ở phụ nữ. Khi biết được chính xác nguyên nhân gây bệnh thì việc điều trị sẽ dễ dàng phù hợp và hiệu quả hơn. Cụ thể có thể đề cập đến một số nguyên nhân phổ biến gây ứ dịch vòi trứng là:
- Nữ giới đã có tiền sử hoặc đang mắc các bệnh liên quan đến cơ quan sinh dục như: Viêm âm đạo, viêm vùng chậu do nhiễm Chlamydia, viêm vòi trứng, viêm dính vòi trứng, lạc nội mạc tử cung
- Quan hệ tình dục không lành mạnh, không an toàn
- Không vệ sinh vùng kín đúng cách, sạch sẽ trước và sau quan hệ hoặc trong thời kỳ kinh nguyệt
- Phụ nữ có tiền sử phẫu thuật cơ quan sinh dục đặc biệt là phẫu thuật vòi trứng
- Nữ giới bị các bệnh lây qua đường tình dục, viêm ruột thừa vỡ…
Chẩn đoán ứ dịch vòi trứng
Dựa trên các triệu chứng ứ dịch vòi trứng kể trên, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp chẩn đoán ứ dịch vòi trứng phù hợp. Trong đó có:
- Siêu âm bơm nước buồng tử cung bằng cách đưa nước muối sinh lý và khí vô trùng qua cổ tử cung để dễ dàng quan sát các cơ quan sinh sản nhằm phát hiện bất thường hay tình trạng tắc nghẽn tại đây.
- Siêu âm giúp phát hiện ứ dịch vòi trứng.
Nguyên nhân nào dẫn tới ứ dịch vòi trứng?
Có khá nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng ứ dịch vòi trứng ở phụ nữ. Khi biết được chính xác nguyên nhân gây bệnh thì việc điều trị sẽ dễ dàng phù hợp và hiệu quả hơn. Cụ thể có thể đề cập đến một số nguyên nhân phổ biến gây ứ dịch vòi trứng là:
- Nữ giới đã có tiền sử hoặc đang mắc các bệnh liên quan đến cơ quan sinh dục như: Viêm âm đạo, viêm vùng chậu do nhiễm Chlamydia, viêm vòi trứng, viêm dính vòi trứng, lạc nội mạc tử cung
- Quan hệ tình dục không lành mạnh, không an toàn
- Không vệ sinh vùng kín đúng cách, sạch sẽ trước và sau quan hệ hoặc trong thời kỳ kinh nguyệt
- Phụ nữ có tiền sử phẫu thuật cơ quan sinh dục đặc biệt là phẫu thuật vòi trứng
- Nữ giới bị các bệnh lây qua đường tình dục, viêm ruột thừa vỡ…
Ảnh hưởng của ứ dịch vòi trứng đến khả năng sinh sản?
Ứ dịch vòi trứng ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống của người bệnh, nhất là đời sống tình dục. Được biết, 20-30% trường hợp vô sinh hiếm muộn là do các vấn đề như viêm, ứ dịch, hoặc tắc nghẽn vòi trứng, khiến cho quá trình thụ tinh không thể diễn ra do tinh trùng không gặp được trứng. Không chỉ vậy, nếu bệnh ở giai đoạn nặng, điều trị không dứt điểm còn dẫn đến nhiều hệ lụy:
- Tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung.Trứng và tinh trùng sau khi thụ tinh sẽ chuyển qua vòi trứng để về niêm mạc tử cung làm tổ. Nếu ống dẫn trứng bị ứ dịch sẽ khiến cho hợp tử làm tổ ngay tại vòi trứng (gọi là mang thai ngoài tử cung). Trường hợp mang thai này rất nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người mẹ.
- Vòi trứng bị viêm. Ống dẫn trứng bị ứ dịch tạo điều kiện vi khuẩn phát triển và gây viêm nhiễm tại vòi trứng. Nếu mắc tình trạng này sẽ buộc phải cắt bỏ vòi trứng gây ảnh hưởng đến việc có con sau này.
- Tổn thương nội mạc tử cung: dịch viêm từ vòi trứng có thể chảy ngược vào tử cung, gây viêm mạn tính nội mạc tử cung.
- Lạc nội mạc tử cung: Dịch viêm từ vị trí bị ứ tắc trong vòi trứng có thể chảy vào tử cung gây viêm nhiễm nội mạc tử cung…
Bệnh nhân mong con 7 năm điều trị thành công tại Viện
Vô sinh hiếm muộn là một trong những hệ luỵ do ứ dịch vòi trứng gây ra.
Vòi trứng có chức năng hứng trứng rụng từ buồng trứng và là nơi để trứng với tinh trùng gặp nhau. Nếu ống dẫn bị tắc sẽ ngăn cản tinh trùng gặp trứng để tạo thành phôi thai.
Trường hợp của anh chị bệnh nhân gặp tình trạng ứ dịch hai vòi trứng thông hạn chế. Bệnh nhân khi đến khám đã được bác sĩ tư vấn chỉ định điều trị IVF.
Cả hành trình điều trị, anh chị được bác sĩ Hằng đồng hành và theo dõi cả quá trình. Hôm nay, bệnh nhân dã báo tin vui thai kỳ, em bé khoẻ mạnh tới bác sĩ.
“Bác ơi em sinh bé rồi ạ, e bé do bác chọc trứng và chuyển phôi luôn cho em đây à. Gia đình em cảm ơn bác nhiều. Bao giờ em bé cứng cáp e đưa con qua thăm bác nhé ạ.”



Bài viết liên quan
Bệnh nhân mong con 5 năm đón con khoẻ mạnh
Sau hơn 25 năm đồng hành cùng các gia đình, Viện Mô phôi đã có ...
Th10
Bé Cốm 3 tháng tuổi đến thăm Viện
Một trong những niềm hạn phúc của bác sĩ hỗ trợ sinh sản là bệnh ...
Th10
Bệnh nhân 32 tuổi hai lần chuyển phôi đều thành công tại Viện
Năm 1978 em bé đầu tiên trên thế giới ra đời từ kỹ thuật thụ ...
Th10
Em bé Việt Anh – Thành quả chuyển lần đầu 1 phôi ngày 5
Trước đây khi kỹ thuật nuôi phôi chưa phát triển, bệnh nhân sẽ được chuyển ...
Th10
Em bé Hà Linh – Thành quả lần đầu chuyển phôi tại Viện
Từ năm 1978, em bé IVF đầu tiên trên thế giới chào đời đã mở ...
Th10
4 ca chuyển phôi ngày 1.9.2026 đều sinh em bé khoẻ mạnh
Điều trị thụ tinh trong ống nghiêm là phương phải trải qua nhiều giai đoạn. ...
Th9