Một số bệnh lý về tinh hoàn nam giới nên biết

Ngày nay, tỷ lệ nam giới mắc các bệnh lý về nam khoa ngày càng phổ biến. Trong đó, một số vấn đề xảy ra tại tinh hoàn. Tinh hoàn hay còn gọi là “nhà máy” sản xuất tinh trùng. Tinh hoàn là một bộ phận quan trọng trong cơ quan sinh sản của nam giới. Chính vì vậy khi tinh hoàn gặp vấn đề sẽ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở nam giới. Một số nam giới vì tâm lý e ngại, tự ti nên thường chủ quan, không đi khám, Chính vì vậy, một số vấn đề bất thường dẫn đến nhiều biến chứng nguy hại cho sức khỏe sinh sản. Dưới đây là một số bệnh lý về tinh hoàn nam giới nên biết.

Cấu tạo tinh hoàn

Tinh hoàn là gì?

Tinh hoàn là cơ quan hình bầu dục trong hệ thống sinh sản của nam giới. Tinh hoàn là một cặp cơ quan sản xuất tinh trùng duy trì sức khỏe của hệ thống sinh sản nam giới. Tinh hoàn được gọi là tuyến sinh dục. Chúng được chứa trong một túi da gọi là bìu. Phần bìu treo bên ngoài cơ thể ở phía trước vùng xương chậu gần đùi.

>Chi phí gia hạn lưu trữ phôi tại Viện là bao nhiêu?

>Bệnh nhân có thể chuyển hai phôi theo nguyện vọng không?

Các cấu trúc bên trong tinh hoàn rất quan trọng cho việc sản xuất và lưu trữ tinh trùng cho đến khi chúng đủ trưởng thành để xuất tinh.

Tinh hoàn gồm hai phần là mạch máu và những ống sinh tinh. Độ dài của mỗi tinh hoàn khoảng 4 – 5cm, được bao bọc bên trong bao xơ dày (cân trắng). Ở đây, chúng sẽ phân chia để tạo thành khoảng 200 – 400 thùy nhỏ.

Những thùy này lại chứa khoảng 2 – 4 ống sinh tinh, được phân tách bởi các vách xơ. Những ống này dạng cuộn xoắn, có chức năng sản sinh tinh trùng.

Ống sinh tinh là nơi tinh trùng được sản xuất trong quá trình sinh tinh. Khi những tế bào tinh trùng phát triển và trưởng thành, chúng di chuyển tới ống dẫn rộng hơn. Sau đó, chúng lại được chuyển tới một ống cuộn chặt bên ngoài mỗi tinh hoàn (mào tinh hoàn). Đây là nơi những tế bào tinh trùng được lưu trữ, trưởng thành hoàn toàn.

Chức năng của tinh hoàn

Theo cấu tạo, tinh hoàn đảm nhận hai chức năng trong cơ thể của nam giới gồm ngoại tiết và nội tiết, cụ thể:

• Ngoại tiết: Chức năng này được thể hiện qua việc sản sinh tinh trùng. Một lượng lớn tinh trùng sẽ nằm ở ống dẫn tinh. Trong khi, phần nhỏ được dự trữ tại mào tinh.
• Nội tiết: Chức năng này thể hiện qua việc sản xuất hormone sinh dục nam, phần lớn là testosteron. Hormone này giúp quyết định và củng cố những đặc tính sinh dục ở nam giới. Đồng thời giúp hệ sinh dục hoạt động và thực hiện những chức năng như bình thường.

>Cấy que tránh thai có ảnh hưởng khả năng sinh sản không? 

>Bệnh nhân mắc hội chứng antiphospholipid sinh con khoẻ mạnh.

Một số bệnh lý về tinh hoàn nam giới nên biết

Một số bệnh lý về tinh hoàn thường gặp như: đau tức tinh hoàn; viêm tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh; tinh hoàn ẩn; tinh hoàn lạc chỗ…

Đau tức tinh hoàn

Hiện tượng đau tinh hoàn thường có biểu hiện khá mơ hồ và không dễ xác định được nguyên nhân. Nhìn chung, tinh hoàn là cơ quan tương đối nhạy cảm và có rất nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến cơn đau tức ở tinh hoàn.

Nam giới có thể gặp tình trạng đau tức tinh hoàn có kèm sưng hoặc không sưng. Một số nguyên nhân dẫn tới đau tức tinh hoàn như:

• Nguyên nhân sinh lý: chấn thương; kích thích tình dục quá mức, quan hệ tình dục thô bạo…
• Nguyên nhân bệnh lý: Viêm mào tinh, viêm tinh hoàn, xoắn tinh hoàn, ung thư tinh hoàn…

Như vậy có thể thấy, đau tinh hoàn sưng hoặc không sưng là hiện tượng xuất phát từ rất nhiều nguyên nhân khác nhau. Vì thế, nam giới nên hết sức cẩn trọng để phát hiện và thăm khám bác sĩ sớm để tìm ra nguyên nhân gây nên tình trạng này, kịp thời điều trị khi cần thiết để tránh những bệnh lý nguy hại cho sức khỏe.

Viêm tinh hoàn

Viêm tinh hoàn là tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở một hoặc cả hai bên của tinh hoàn. Tuy nhiên, các dấu hiệu viêm nhiễm thường chỉ xuất hiện ở một bên.

Nguyên nhân gây viêm tinh hoàn thường do virus hoặc vi khuẩn. Bị bệnh quai bị dẫn đến biến chứng viêm tinh hoàn là dạng phổ biến nhất của vấn đề sức khỏe nam giới này. Viêm tinh hoàn sau quai bị chủ yếu xảy ra ở lứa tuổi dậy thì. Bên cạnh quai bị, nguyên nhân viêm tinh hoàn còn có thể đến từ vi khuẩn. Những tác nhân gây nhiễm trùng lây qua đường tình dục (STI) như lậu hay chlamydia, viêm mào tinh hoàn hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu đều có thể kích thích các phản ứng viêm xảy ra tại bộ phận sinh dục nam này. 

Phần lớn trường hợp viêm tinh hoàn không gây nguy hiểm đáng kể nếu được phát hiện và điều trị kịp thời. Ngược lại, nếu không kiểm soát tốt, tình trạng này có nguy cơ kéo theo một số biến chứng phức tạp xảy ra. Một số nguy cơ như:

• Teo tinh hoàn: gây suy giảm khả năng sinh sản đáng kể
• Áp xe bìu: tạo điều kiện phát triển nhiễm trùng ở những bộ phận xung quanh như ống dẫn tinh, tuyến tiền liệt, đường tiết niệu… từ đó gây hiếm muộn hoặc thậm chí là vô sinh 
• Vô sinh: do thiếu tinh trùng và nội tiết tố testosterone, có nguy cơ cao diễn ra nếu tình trạng viêm sưng ảnh hưởng đến cả hai túi tinh hoàn.

Tinh hoàn ẩn

Tinh hoàn ẩn là tình trạng mà lúc sinh ra một hoặc cả hai tinh hoàn không di chuyển xuống bìu nhưng nằm ở bụng hoặc chỉ xuống bìu một phần. Tinh hoàn ẩn là khuyết tật về sự phát triển thường gặp nhất ở nam giới. Tinh hoàn có thể nằm trong ổ bụng, hoặc ở vùng bẹn.

Nguyên nhân gây ra tinh hoàn ẩn như: Rối loạn trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến sinh dục; sự sai lệch tổng hợp testosterone do thiếu men 17α-hydroxylase, 5α-reductase; sự bất thường trong quá trình phát triển của dây chằng tinh hoàn-bìu… 

Nếu không được điều trị kịp thời, tinh hoàn ẩn có thể dẫn đến những tác động lâu dài đến sức khỏe, đặc biệt là khả năng sinh sản. Các vấn đề có thể gặp phải bao gồm:

• Vô sinh: Tinh hoàn ẩn có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất tinh trùng. Tinh hoàn khi không di chuyển xuống bìu có thể bị tổn thương do nhiệt độ không thích hợp, làm giảm chất lượng tinh trùng hoặc gây vô sinh.
• Tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư tinh hoàn: Nam giới có tinh hoàn ẩn có nguy cơ cao mắc bệnh ung thư tinh hoàn, đặc biệt là nếu không điều trị sớm.
• Rối loạn di truyền: Tinh hoàn ẩn có thể là một dấu hiệu của các rối loạn di truyền ảnh hưởng đến quá trình phát triển của tinh hoàn.

>Có nên chuyển nhiều phôi?

>Trữ đông phôi có ảnh hưởng chất lượng phôi không?

Tinh hoàn lạc chỗ

Tinh hoàn lạc chỗ là tình trạng một trong hai tinh hoàn không đi xuống bìu như bình thường mà thay vào đó đã đi theo một con đường khác và đi xuống qua khoang bụng cho đến khi nó nằm trong vùng trước mu trong ống bẹn, thay vì ở trong bìu. Thông thường chỉ có một tinh hoàn bị ảnh hưởng, nhưng có khoảng 10% trường hợp cả hai tinh hoàn đều bị lạc chỗ. Tinh hoàn lạc chỗ là một triệu chứng của hội chứng dị tật bẩm sinh, có thể do bất thường nội tiết bẩm sinh khi mang thai. Không có cách nào để ngăn ngừa dị tật sinh dục này. 

Vì nhiệt độ trong bụng cao hơn nhiệt độ trong bìu, nên đa phần tinh trùng sẽ không sống được ở mức nhiệt độ cao trong bụng. Cụ thể, tinh trùng ở trong bụng sẽ bị giảm chất lượng, chết đi, không sản sinh được nữa. Hơn nữa, tinh hoàn ở lâu trong bụng nhiều khả năng dẫn đến ung thư hóa. Do đó, bệnh nhân cần được mổ để đưa tinh hoàn xuống bìu càng sớm càng tốt để cứu vãn khả năng có con.

• Ung thư tinh hoàn: Đây chính là biến chứng nguy hiểm nhất. 
• Khả năng sinh sản. Tinh hoàn nằm không đúng chỗ sẽ dẫn đến số lượng tinh trùng sản xuất thấp. Đi kèm với nó là chất lượng kém dẫn đến khả năng sinh sản gặp nhiều khó khăn. Nếu trường hợp cả hai tinh hoàn đều lạc chỗ thì rất khó để nam giới có thể sinh con…

Giãn tĩnh mạch thừng tinh

Giãn tĩnh mạch thừng tinh là bệnh lý khi các tĩnh mạch nằm trong thừng tinh bị giãn nở. Nó trở nên lớn hơn và có thể nhận thấy bằng mắt thường. Bệnh có thể xảy ra ở một bên hoặc cả hai bên tinh hoàn, tuy nhiên giãn tĩnh mạch thừng tinh bên trái thường gặp hơn.

Nguyên nhân do van của tĩnh mạch bị suy yếu hoặc không có van. Đây là các van tĩnh mạch một chiều. Nhưng khi có sự suy yếu hệ thống các van này, thì máu có thể chảy ngược về. Do tác động của trọng lực gây ứ đọng và giãn tĩnh mạch thừng tinh. Điều này làm cho máu không thể đưa về tuần hoàn và làm ứ trệ máu ở bên dưới.

Hoặc do khối u chèn vào tĩnh mạch thận, hay tĩnh mạch tinh làm cho máu không chảy về tim được gây giãn.

Bệnh lý này cũng được xem là yếu tố làm tăng nguy cơ hiếm muộn ở nam giới, vì nó tác động đến các quá trình sinh lý như sau:

• Tình trạng ứ máu tĩnh mạch thừng tinh gây hậu quả ứ đọng tại tinh hoàn. 
• Nội tiết tố sinh ra tại tinh hoàn bị rối loạn. Điều này gây ảnh hưởng trực tiếp đến tuyến yên, vùng dưới đồi và trục đồi thị. Từ đó chính là nguyên nhân gây rối loạn nội tiết tố sinh dục. 
• Sự lưu thông máu từ động mạch thừng tinh đến tinh hoàn bị gián đoạn. Do đó, lưu lượng máu được di chuyển đến nuôi tinh hoàn cũng bị giảm đi. Dẫn đến các chất dinh dưỡng và oxy giảm thì chất lượng sinh tinh trùng cũng bị ảnh hưởng rất nhiều.