Phụ nữ mắc hội chứng PCOS nên ăn uống như thế nào?

Hội chứng buồng trứng đa nang hay còn gọi là hội chứng PCOS. Buồng trứng đa nang hiện nay khá thường gặp ở các chị em trong độ tuổi sinh sản. PCOS là tình trạng khá phổ biến ở các bệnh nhân vô sinh hiếm muộn tại Viện Mô phôi. Đã có rất nhiều trường hợp bệnh nhân mắc hội chứng này rất khó có con tự nhiên. Hội chứng buồng trứng đa nang liên quan đến rối loạn nội tiết và chuyển hóa phổ biến. Vậy hội chứng PCOS gây ra những nguy cơ gì? Phụ nữ mắc hội chứng PCOS nên ăn uống như thế nào?

Ngày 12/09/2023: Nguyên nhân nào gây ra dính buồng tử cung?

Ngày 08/09/2023: Nguyên nhân nào gây ra xuất tinh ngược dòng?

Ngày 31/08/2023: Nguyên nhân gây vô sinh ở nữ giới là gì?

Ngày 08/09/2023: Hội chứng buồng trứng đa nang cần lưu ý gì?

Dấu hiệu cho biết có thể bạn đang mắc PCOS

PCOS là gì?

Hội chứng buồng trứng đa nang – HCBTĐN (PCOS: polycystic ovarian syndrome) là rối loạn nội tiết và chuyển hóa phổ biến, xảy ra trong khoảng 5-10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. 

Buồng trứng đa nang là một nguyên nhân phổ biến gây ra rối loạn phóng noãn. Phụ nữ mắc buồng trứng đa nang có số nang trứng ở hai buồng trứng nhiều hơn so với mức bình thường.

XEM THÊM: Sau chuyển phôi que thử thai hai vạch là đã có thai chưa?

Những nang nhỏ này thường không phát triển hình thành nang trứng trội được, dẫn đến việc trứng không thể thoát ra để thụ tinh với tinh trùng. Đồng thời, vỏ bao quanh buồng trứng cũng có thể trở nên dày hơn.

Biểu hiện lâm sàng của hội chứng:

• Rối loạn phóng noãn: thông qua các biểu hiện của rối loạn kinh nguyệt
• Các dấu hiệu cường androgen: định lượng testosterone trong máu
• Hình ảnh buồng trứng đa nang trên siêu âm: Sự hiện diện của ≥12 nang noãn có kích thước 2-9mm

Dấu hiệu PCOS

• Rối loạn kinh nguyệt, thậm chí vô kinh.
• Khó có thai do PCOS gây ức chế rụng trứng.
• Rậm lông vùng mặt, ngực, lưng hoặc chân tay.
• Tăng cân.
• Tóc thưa hoặc rụng tóc.
• Da dầu hoặc mụn trứng cá.

Không phải mọi phụ nữ mắc PCOS đều có tất cả các triệu chứng trên và mức độ của các triệu chứng có thể thay đổi từ vừa đến nặng. Một số phụ nữ mắc PCOS chỉ biểu hiện bất thường về chu kỳ kinh nguyệt và/hoặc muộn con.

Nguyên nhân nào gây ra hội chứng buồng trứng đa nang?

Nguyên nhân của HCBTĐN hiện nay vẫn chưa được tìm ra đầy đủ. Có thể do di truyền trong gia đình, vấn đề nội tiết tố tăng lên trong quá trình phát triển hoặc yếu tố lối sống, thực phẩm.

• Di truyền học. ,

Phụ nữ mắc HCBTĐN có khả năng có mẹ, dì hoặc chị gái mắc cao hơn 50% so với phụ nữ không có.

• Lối sống

Lối sống bao gồm cả thực phẩm và sinh hoạt hằng ngày có thể làm cho các triệu chứng của HCBTĐN trở nên nghiêm trọng hơn hoặc ít hơn.

• Hormone (nội tiết tố)

Các triệu chứng và dấu hiệu của HCBTĐN xảy ra do sự mất cân bằng của hai hormone: Insulin và Androgen.

Phụ nữ thừa cân cũng có thể ảnh hưởng không lành mạnh đến các hormone này. Phụ nữ giảm cân có thể giúp giảm những triệu chứng.

Một số biến chứng do hội chứng PCOS gây ra

Nếu không được quản lý tốt, PCOS có thể dẫn đến các biến chứng lâu dài nghiêm trọng như:

Nguy cơ ung thư nội mạc tử cung

Phụ nữ mắc HCBTĐN có nguy cơ bị ung thư nội mạc tử cung cao hơn so với những khác. Do ảnh hưởng của estrogen nên lớp nội mạc tử cung sẽ dày lên để chuẩn bị thụ thai. Nếu người phụ nữ không thụ thai, lớp niêm mạc sẽ bong ra tạo nên hiện tượng kinh nguyệt. Trong khi đó, nếu chu kì kinh nguyệt bất thường hoặc mất kinh, niêm mạc tử cung cứ dày lên và không chịu bong ra do tác dụng của estrogen. Mức estrogen trong cơ thể cao làm tăng nguy cơ ung thư nội mạc tử cung.

Béo phì

Khoảng 30-35% phụ nữ đa nang buồng trứng bị béo phì. Một số nghiên cứu chỉ ra béo phì cũng đóng vai trò trong cơ chế bệnh sinh của bệnh lý đa nang buồng trứng. Người ta nhận thấy rằng cân nặng đóng vai trò rất quan trọng trong thúc đẩy các triệu chứng lâm sàng của đa nang buồng trứng. Kiểm soát cân nặng ở mức độ phù hợp có thể giúp cải thiện tiên lượng của bệnh.

Tiểu đường type 2

Ở phụ nữ mắc HCBTĐN, tình trạng kháng insulin khiến lượng đường glucose trong máu tăng cao, dẫn đến nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 và bệnh tiền tiểu đường. 

Bệnh tim

Theo báo cáo của các tổ chức khoa học phụ nữ bị PCOS có tỷ lệ gia tăng các yếu tố nguy cơ với bệnh tim mạch, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, tiểu đường, béo phì và các yếu tố nguy cơ không phân loại như protein phản ứng C (CRP), homocystein.

Hội chứng chuyển hóa

Hội chứng đa nang buồng trứng có thể dẫn đến các rối loạn chuyển hóa nguy hiểm như tình trạng huyết áp cao, đường huyết cao, cholesterol HDL thấp, cholesterol LDL cao… dẫn đến nguy cơ mắc bệnh lý tim mạch, tiểu đường tuýp 2, đột quỵ… Có khoảng ⅓ phụ nữ mắc PCOS có khả năng các mắc hội chứng chuyển hóa.

Rối loạn kinh nguyệt

Đây được xem là ảnh hưởng lớn đối với chị em mắc buồng trứng đa nang. Việc rối loạn kinh nguyệt dẫn đến rối loạn rụng trứng vì vậy việc thụ thai có thể gặp nhiều khó khăn hơn bình thường

Vô sinh

Các bằng chứng dịch tễ học cho thấy buồng trứng đa nang là nguyên nhân phổ biến nhất của rối loạn phóng noãn. Từ đó, làm tăng nguy cơ vô sinh. Theo nghiên cứu trong một quần thể lớn gồm 1.741 phụ nữ bị ảnh hưởng bởi PCOS:

• Phụ nữ vô sinh nguyên phát chiếm 50%,
• Trong khi vô sinh thứ phát chỉ chiếm 25%.

Phụ nữ mắc hội chứng PCOS nên ăn uống như thế nào?

Nên bổ sung những chất sau:

Bổ sung thực thẩm chứa nhiều vitamin nhóm B

Hơn 80% phụ nữ mắc PCOS được chứng minh là thiếu vitamin nhóm B. Vitamin nhóm B là một trong những chất bổ sung quan trọng nhất cho PCOS. Ngoài ra, một số loại thuốc thường được sử dụng trong điều trị buồng trứng đa nang như thuốc ngừa thai và metformin có thể làm cơ thể bạn thiếu hụt các loại vitamin nhóm B này.

Trong số các loại vitamin nhóm B, vitamin B6, vitamin B9 và vitamin B12 đặc biệt quan trọng để cân bằng nội tiết tố trong PCOS. Ba loại vitamin B này giúp giảm viêm bằng cách giảm mức axit amin homocysteine, một chất thường tăng cao ở phụ nữ mắc PCOS. Việc giảm homocysteine có thể giảm nguy cơ mắc bệnh tim và các triệu chứng sinh sản khác.

Bổ sung thực thẩm chứa nhiều vitamin nhóm D

Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh sản. Bao gồm sự phát triển nang noãn và quá trình hoàng thể hóa. Nó ảnh hưởng đến độ nhạy của hormone kích thích nang trứng và sản xuất progesterone trong tế bào hạt ở người.

Tỷ lệ thiếu hụt vitamin D ở phụ nữ mắc PCOS là khá cao. Khoảng 67-85%, với nồng độ trong huyết thanh dưới 20 ng/ml. Phụ nữ mắc PCOS thiếu hụt vitamin D có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe. Nồng độ 25 (OH) D thấp có thể làm tăng các triệu chứng PCOS như kháng insulin, phóng noãn, kinh nguyệt không đều, vô sinh, béo phì và tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

Ăn nhiều chất xơ

Chế độ ăn nhiều chất xơ mang lại nhiều lợi ích cho phụ nữ bị PCOS, chẳng hạn như làm giảm mức insulin và chất chống oxy hóa trong các thực phẩm này giúp giảm viêm và vi khuẩn đường ruột tốt hơn.

Các loại thực phẩm chứa chất chống ô-xy hóa

Bởi vì phụ nữ bị PCOS đã được chứng minh là bị viêm ở mức độ thấp. Các dấu hiệu viêm tăng cao có thể làm tăng insulin. Điều đó góp phần làm trầm trọng thêm các triệu chứng PCOS. Vậy nên các loại thực phẩm chứa chất chống oxy hóa sẽ có tác dụng chống viêm và cụ thể là:

• Trái cây (dâu tây, việt quất, mâm xôi)
• Rau (rau cải bó xôi, atisô, cải xoăn)
• Ngũ cốc nguyên hạt (yến mạch nguyên hạt, lúa mì nguyên cám, gạo lứt)
• Chất béo không bão hòa (các loại hạt như hồ đào, dầu ô liu, bơ)…

Nên tránh những chất sau:

Carbohydrate tinh chế

Việc ăn thường xuyên các thực phẩm này có thể làm tăng tình trạng kháng insulin, làm trầm trọng thêm các triệu chứng PCOS.

Đồ ăn chiên xào, nhiều dầu mỡ

Đồ ăn vặt và món chiên rán có thể làm tăng đường huyết và gây bệnh tiểu đường. Đây là những yếu tố chính góp phần vào béo phì.

Chất béo không lành mạnh

Chất béo không lành mạnh có thể tăng sản xuất estrogen, làm cho các triệu chứng PCOS trở nên tồi tệ hơn và có thể góp phần vào tăng cân…