Viện Mô phôi thực hiện thoát màng phôi bằng phương pháp nào?

Trong quy trình IVF, khi noãn và tinh trùng được thụ tinh các tế bào sẽ bắt đầu phân chia. Ở giai đoạn phát triển ban đầu, phôi thai sẽ được bao bọc bởi một lớp màng zona pellucid. Vì một số nguyên nhân, phôi không thể tự thoát khỏi màng bao này. Khi đó, phôi không thể làm tổ và phát triển. Do đó, hỗ trợ phôi thoát màng là một kỹ thuật vi thao tác tăng tỷ lệ thành công phôi làm tổ. Nhiều năm qua, Viện Mô phôi luôn thực hiện hiệu quả kỹ thuật này để tăng tỷ lệ thành công cho bệnh nhân. Vậy Viện Mô phôi thực hiện thoát màng phôi bằng phương pháp nào?

Kỹ thuật hỗ trợ phôi thoát màng là gì?

Cấu tạo của phôi nang

Thông thường, phôi nang sẽ có cấu tạo bao gồm các phần như:

Màng trong suốt (Zona Pellucida – ZP)

• Đặc điểm: Là lớp vỏ bao bọc bên ngoài cùng của phôi
• Chức năng: Bảo vệ phôi trong suốt quá trình di chuyển ở ống dẫn trứng và ngăn chặn các tinh trùng khác xâm nhập sau khi thụ tinh. Khi phôi phát triển đến giai đoạn phôi nang mở rộng, màng này sẽ mỏng dần để chuẩn bị cho quá trình thoát màng (hatching).

Khối tế bào bên trong (Inner Cell Mass – ICM)

• Đặc điểm: Là một cụm tế bào nằm tập trung ở một cực bên trong lòng phôi nang
• Chức năng: Đây là phần quan trọng nhất, nơi sẽ hình thành nên toàn bộ cơ thể thai nhi sau này. Chất lượng của ICM là yếu tố then chốt để đánh giá tiềm năng phát triển của phôi.

Lớp tế bào lá nuôi (Trophoblast)

• Đặc điểm: Là lớp tế bào bao quanh bên ngoài, tạo thành “bức tường” bao bọc toàn bộ phôi
• Chức năng: Lớp này sẽ phát triển thành nhau thai và các màng bao quanh thai nhi. Trophoblast đóng vai trò quan trọng trong việc giúp phôi bám dính và xâm nhập vào niêm mạc tử cung của người mẹ.

Khoang phôi nang (Blastocoel)

• Đặc điểm: Là một khoang trống chứa đầy dịch nằm ở trung tâm của phôi
• Chức năng: Sự hình thành và mở rộng của khoang này tạo ra áp lực giúp phôi giãn nở, làm mỏng màng Zona Pellucida, tạo điều kiện cho quá trình thoát màng diễn ra dễ dàng hơn.

Theo quá trình phát triển tự nhiên, đến ngày thứ 5 -6, số lượng các tế bào phôi trở nên hiều hơn, khoang phôi nang cũng lớn dần lên. Khi đó, màng Zona trở nên mỏng lại và sẽ dần rách ra để phôi chui ra ngoài và sẵn sàng làm tổ.

Kỹ thuật hỗ trợ phôi thoát màng là gì?

Trong thụ tinh trong ống nghiệm có thể do tác động của điều kiện nuôi cấy, tuổi của bệnh nhân, quá trình đông rã phôi… làm màng bao của phôi dày và cứng, phôi khó thoát màng hơn. Kết quả là phôi nang bị xẹp xuống và thoái hóa, quá trình thụ tinh ống nghiệm cũng vì thế mà thất bại. Điều này khiến cho tỷ lệ làm tổ của phôi bị giảm. 

>Chuẩn bị niêm mạc tử cung để chuyển phôi trữ trong bao lâu?

>Vô sinh hiếm muộn vì xuất tinh không có tinh trùng

Hỗ trợ phôi thoát màng là một kỹ thuật vi thao tác giúp phôi thoát khỏi màng bao. Kỹ thuật này được thực hiện trước khi phôi được chuyển vào buồng tử cung. Giúp phôi có thể dễ dàng thoát khỏi màng, bám vào nội mạc tử cung (làm tổ) và phát triển thành thai.

Những trường hợp nào cần hỗ trợ phôi thoát màng?

• Bệnh nhân thất bại làm tổ nhiều lần.
• Bệnh nhân chuyển phôi trữ lạnh.
• Bệnh nhân lớn tuổi, ít phôi, chất lượng kém.
• Bệnh nhân có phôi có màng ZP bất thường, dày, không đều.

Hiện nay các cơ sở y tế không chỉ thực hiện hỗ trợ phôi nở đối với những trường hợp phôi trữ đông mà phôi tươi cũng có thể thực hiện kỹ thuật này để tăng tỷ lệ đậu thai.

Viện Mô phôi thực hiện thoát màng phôi bằng phương pháp nào?

Các kỹ thuật hỗ trợ phôi thoát màng hiện nay

Hiện nay, có 3 phương pháp hỗ trợ phôi thoát màng tại các trung tâm hỗ trợ sinh sản như:

• Phương pháp cơ học còn được gọi là phương pháp cắt màng Zona.

Sử dụng một kim thủy tinh siêu nhỏ để cắt hoặc rạch một đường nhỏ trên màng ZP. Kỹ thuật này đòi hỏi chuyên viên phôi học phải có tay nghề cực kỳ khéo léo. Đây là phương pháp khó kiểm soát kích thước vết cắt. Vì vậy, dễ gây rung lắc hoặc áp lực cơ học làm tổn thương phôi. 

• Phương pháp hóa học

Chuyên viên phôi học sử dụng một loại axit nhẹ (thường là Acid Tyrode) bơm trực tiếp lên một điểm trên màng ZP thông qua một ống vi thao tác siêu nhỏ. Axit sẽ làm “tan chảy” một phần nhỏ của màng. Ngay sau khi tạo lỗ, phôi được rửa sạch ngay lập tức để loại bỏ axit dư thừa.

Tuy nhiên phương pháp này tiềm ẩn nguy cơ gây độc cho phôi nếu axit tiếp xúc với tế bào bên trong hoặc quy trình rửa không kỹ.

• Phương pháp hỗ trợ phôi thoát màng bằng laser.

Sử dụng một tia laser hội tụ năng lượng cao để bắn vào màng ZP. Tia laser này được điều khiển qua phần mềm máy tính gắn với kính hiển vi. Thao tác cực nhanh (vài mili giây), không cần tiếp xúc trực tiếp với phôi, kiểm soát được kích thước lỗ thủng chính xác đến từng micromet.

>Tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh gây ra nguy cơ gì?

>Lệch bội nhiễm sắc thể gây ra điều gì?

Viện Mô phôi thực hiện thoát màng phôi bằng phương pháp laser

Trước đây để hỗ trợ phôi thoát màng người ta làm thủng màng zona bằng dung dịch acid Tyrod. Dù kỹ thuật này đã được báo cáo là có hiệu quả to lớn đối với tỷ lệ thai, nhưng nó có nhiều điều không thuận tiện, bao gồm nguy cơ tổn thương tế bào bên dưới màng zona, thoát màng sớm, và đòi hỏi thời gian thực hiện nghiêm ngặt và tay nghề của người thực hiện.

Hiện nay, tại Viện Mô phôi lâm sàng Quân đội, chúng tôi thực hiện hỗ trợ phôi thoát màng bằng phương pháp laser. 

>Vô sinh hiếm muộn vì xuất tinh không có tinh trùng

>Tại sao có các dấu hiệu mang thai nhưng chuyển phôi thất bại?

Hệ thống laser được sử dụng tại Viện có khả năng di chuyển tự động theo một đường định sẵn. Đường này dạng cung tròn hoặc đường thẳng giúp cho thao tác làm mỏng hoặc đục lỗ trên màng trong suốt đợn giản. Và phương pháp này ít tác động đến phôi bào tại vị trí thực hiện thao tác.