Trong quá trình IVF, tinh trùng xâm nhập vào noãn mới chỉ là bước khởi đầu. Để quá trình thụ tinh tiếp tục diễn ra, noãn cần được hoạt hoá. Đó là khởi động các cơ chế sinh học cần thiết cho sự hình thành phôi. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, quá trình này có thể không diễn ra bình thường, khiến noãn không thụ tinh hoặc tỷ lệ thụ tinh thấp dù đã thực hiện kỹ thuật ICSI. Khi đó, bác sĩ có thể cân nhắc kỹ thuật hoạt hoá noãn nhân tạo. Vậy kỹ thuật hoạt hoá noãn là gì? Có phải tất cả các trường hợp điều trị IVF đều cần hoạt hoá noãn nhân tạo?
Kỹ thuật hoạt hoá noãn là gì?
Hoạt hoá noãn là quá trình sinh học diễn ra sau khi tinh trùng xâm nhập vào noãn, giúp noãn chuyển sang trạng thái sẵn sàng cho các bước tiếp theo của quá trình thụ tinh và phát triển phôi.
Trong điều kiện tự nhiên, tinh trùng sau khi xâm nhập vào noãn sẽ kích hoạt các tín hiệu bên trong noãn. Đặc biệt là những biến đổi về nồng độ ion canxi. Các tín hiệu này giúp noãn hoàn tất quá trình trưởng thành về mặt phân bào. Và khởi động quá trình phát triển phôi.
Khi cơ chế hoạt hoá tự nhiên gặp bất thường, quá trình thụ tinh có thể bị ảnh hưởng.
Kỹ thuật hoạt hoá noãn nhân tạo có tên tiếng Anh là Artificial Oocyte Activation – AOA. Đây là phương pháp hỗ trợ tạo ra tín hiệu hoạt hoá trong noãn bằng các tác nhân phù hợp. Mục đích nhằm hỗ trợ quá trình thụ tinh trong những trường hợp được chỉ định.
Những trường hợp nào có thể được chỉ định hoạt hoá noãn?
AOA không phải kỹ thuật áp dụng thường quy cho tất cả các trường hợp IVF. Bác sĩ có thể cân nhắc kỹ thuật này trong một số tình huống cụ thể, chẳng hạn:
- Từng không thụ tinh hoặc tỷ lệ thụ tinh rất thấp sau ICSI. Đặc biệt khi đã đánh giá các yếu tố liên quan và nghi ngờ bất thường trong quá trình hoạt hoá noãn
- Có nguyên nhân liên quan đến khả năng hoạt hoá của tinh trùng. Một số bất thường của tinh trùng có thể khiến tín hiệu cần thiết để hoạt hoá noãn không được tạo ra đầy đủ
- Một số trường hợp bất thường đặc biệt về tinh trùng. Chẳng hạn tinh trùng đầu tròn (globozoospermia), có thể đi kèm thiếu hụt yếu tố cần thiết để khởi động quá trình hoạt hoá noãn.
Quyết định sử dụng AOA cần dựa trên:
- Tiền sử điều trị, kết quả các chu kỳ IVF/ICSI trước đó
- Đánh giá chuyên môn của bác sĩ.
Không nên chỉ dựa vào một chỉ số xét nghiệm đơn lẻ để quyết định thực hiện kỹ thuật này.
Kỹ thuật hoạt hoá noãn được thực hiện như thế nào?
AOA thường được cân nhắc kết hợp với kỹ thuật ICSI – tiêm một tinh trùng vào bào tương noãn. Sau khi tiêm tinh trùng, noãn được xử lý theo quy trình chuyên môn. Một trong những phương pháp được sử dụng là các chất ionophore canxi. Phương pháp này giúp tạo ra sự gia tăng nồng độ canxi bên trong noãn. Mô phỏng một phần tín hiệu cần thiết cho quá trình hoạt hoá.

Sau đó, noãn tiếp tục được theo dõi và đánh giá thụ tinh theo quy trình nuôi cấy phôi thông thường.
Việc thực hiện AOA đòi hỏi quy trình chuyên môn chặt chẽ, kiểm soát thời điểm và điều kiện xử lý. Đồng thời cần cân nhắc lợi ích và những nguy cơ tiềm ẩn đối với noãn và phôi.
Hoạt hoá noãn có cần thiết với tất cả các cặp vợ chồng làm IVF?
Câu trả lời là không.
Phần lớn các chu kỳ IVF không cần sử dụng AOA. Kỹ thuật này chủ yếu được cân nhắc khi có bằng chứng hoặc nghi ngờ rõ ràng về bất thường hoạt hoá noãn. Đặc biệt ở những trường hợp có tiền sử thụ tinh thất bại hoặc thụ tinh rất thấp sau ICSI.
Với mỗi cặp vợ chồng, bác sĩ sẽ đánh giá nguyên nhân hiếm muộn, tiền sử điều trị và các kết quả phôi học để lựa chọn phương pháp phù hợp. Việc bổ sung một kỹ thuật hỗ trợ không đồng nghĩa với việc kỹ thuật đó luôn cần thiết hoặc chắc chắn làm tăng khả năng thành công.
Tại Viện Mô phôi việc lựa chọn kỹ thuật hỗ trợ sinh sản cần được đặt trong kế hoạch điều trị cụ thể của từng người bệnh. Nếu đã từng gặp tình trạng không thụ tinh hoặc tỷ lệ thụ tinh thấp sau ICSI, các cặp vợ chồng nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguyên nhân và tư vấn hướng xử trí phù hợp.
Mục tiêu không chỉ là cải thiện kết quả thụ tinh, mà còn là lựa chọn phương pháp điều trị có cơ sở chuyên môn, phù hợp với tình trạng thực tế của từng bệnh nhân.


Bài viết liên quan
Chi phí canh niêm mạc chuyển phôi khoảng bao nhiêu tiền?
Niêm mạc tử cung đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự làm tổ ...
Th11
Khi mẹ mang gen Hemophilia con sinh ra nguy cơ như thế nào?
Hemophilia là một bệnh chảy máu di truyền liên quan đến nhiễm sắc thể giới ...
Th10
Có thể siêu âm đầu dò khi đang trong chu kỳ kinh nguyệt không?
Theo các báo cáo y khoa chỉ ra, hiện nay ở Việt Nam tỷ lệ ...
Th10
Lựa chọn phôi chuyển như thế nào là hợp lý?
Điều trị thụ tinh trong ống nghiêm là phương phải trải qua nhiều giai đoạn. ...
Th10
Điều trị nội khoa thành công cho bệnh nhân vô tinh
Vô tinh là một trong những nguyên nhân thường gặp gây vô sinh ở nam ...
Th10
Mổ micro-TESE không thấy tinh trùng thì cần làm gì?
Vấn đề vô sinh nam đang ngày càng báo động trong các cặp vợ chồng ...
Th10