Một số dấu hiệu cảnh báo hiếm muộn ở giới trẻ

Được làm cha mẹ là mong ước chính đáng của mỗi người sau khi kết hôn. Thế nhưng thực tế, không phải ai cũng may mắn trên hành trình để có những đứa trẻ. Có người cưới xong có bầu luôn. Nhưng cũng có nhiều người đợi 3 năm, 5 năm thậm chí 10, 15 năm. Trước đây, phần đông bệnh nhân hiếm muộn ở độ tuổi trên 30, nhưng hiện nay con số đang ngày càng báo động. Tỷ lệ vô sinh/hiếm muộn đang ngày càng trẻ hóa. Có những bệnh nhân mới ngoài 20 tuổi đã bị suy buồng trứng sớm. Đây là thực trạng rất đáng lo ngại. Dưới đây là một số dấu hiệu cảnh báo hiếm muộn ở giới trẻ.

Vô sinh là gì?

Định nghĩa vô sinh theo WHO

Vô sinh hiếm muộn hiện nay được coi là căn bệnh của thời hiện đại. Khi mà xã hội ngày càng phát triển, tỷ lệ vô sinh cũng ngày càng tăng lên đi kèm với vô sinh trẻ hoá. 

Vô sinh thường được định nghĩa là không có khả năng thụ thai sau 1 năm quan hệ tình dục thường xuyên, không có biện pháp bảo vệ. Đối với phị nữ trên 35 tuổi chỉ còn 06 tháng. 

Vô sinh chính là tình trạng mất khả năng sinh sản ở các đôi vợ chồng muốn có con. Ngoài ra, vô sinh cũng là thuật ngữ để chỉ nữ giới có thể thụ thai nhưng không có khả năng mang thai cho đến khi sinh.

Trước đây, khi khoa học còn chưa phát triển, chuyên ngành Hỗ trợ sinh sản còn “non trẻ”, nhiều trường hợp vô sinh không thể có con. Tuy nhiên hiện nay, khoa học đã làm nên những điều kỳ diệu, biến những điều không thể thành có thể. Các phương pháp hỗ trợ sinh sản đã giúp nhiều cặp vợ chồng được làm cha mẹ. Vì thế, các đôi vợ chồng nên đi thăm khám hiếm muộn và điều trị càng sớm càng tốt.

Vô sinh có mấy dạng?

Vô sinh được chia thành 2 dạng là vô sinh nguyên phát và vô sinh thứ phát.

Vô sinh nguyên phát là tình trạng vô sinh ở những cặp vợ chồng, trong đó người vợ chưa mang thai lần nào. 

Vô sinh thứ phát là tình trạng vô sinh ở những cặp vợ chồng đã từng sinh con (hoặc mang thai, bao gồm những lần sảy thai). Tâm lý chung của những cặp vợ chồng thường tương đối chủ quan trong việc có thêm con. Do họ nghĩ rằng mình đã sinh con rồi nên lần sau cũng sẽ tương tự. Thực tế, nhiều cặp đôi lại cảm thấy vô cùng lúng túng và bất ngờ khi phát hiện tình trạng vô sinh thứ phát của mình.

Nguyên nhân dẫn đến vô sinh hiếm muộn là gì?

Hiện nay, nguyên nhân vô sinh có 40% từ chồng, 40% từ vợ, 10% do cả 2 và 10% chưa rõ nguyên nhân. Như vậy để khẳng định rằng, không có giới nào nguyên nhân vô sinh nhiều hơn. Và trách nhiệm khám vô sinh hiếm muộn là như nhau giữa hai vợ chồng. Các cặp vợ chồng nên cùng nhau đi khám để các bác sĩ có thể tư vấn chính xác nhất phác đồ điều trị. Điều này giúp rút ngắn thời gian mong con và tiết kiệm chi phí.

Nguyên nhân vô sinh từ nam giới

• Những vấn đề trong quá trình xuất tinh như xuất tinh sớm, …
• Có vấn đề về tinh trùng: Số lượng tinh trùng thấp, tinh trùng bị dị dạng…
• Mắc các bệnh nam khoa: Viêm tuyến tiền liệt,… Đây là các bệnh lý dễ dẫn tới tình trạng vô sinh ở nam giới.
• Sự bất thường trong chức năng sản xuất tinh trùng. 
• Sử dụng nhiều rượu bia: Lạm dụng rượu bia sẽ làm suy giảm chất lượng tinh trùng, giảm ham muốn. Các chất độc tích tụ trong rượu bia sẽ gây rối loạn cương dương, ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng có con của nam giới.
• Hút thuốc lá: Đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn tới vô sinh nam. Hút thuốc lá làm tinh trùng bị suy yếu, dị dạng hoặc teo tinh hoàn.
• Thường xuyên mặc quần áo bó sát: Thói quen xấu này khiến nhiệt độ tinh hoàn tăng lên, ngăn cản quá trình sinh tinh.
• Quan hệ tình dục không an toàn: Quan hệ tình dục thô bạo, quan hệ nhiều lần liên tục sẽ làm tổn thương dương vật, gây trở ngại cho quá trình sinh sản của nam giới.
• Tiếp xúc nhiều với các hóa chất và chất độc như thuốc trừ sâu, bức xạ, cần sa… và steroid.
• Tổn thương do ung thư và quá trình chữa trị.
• Một số trường hợp vô sinh nam mà nguyên nhân không thể xác định, trong đó có thể là do nguyên nhân di truyền.
• Căng thẳng, stress…

Nguyên nhân từ nữ giới

• Có vấn đề với vòi trứng: tắc vòi trứng, ứ dịch vòi trứng… Điều này gây cản trở cho quá trình “gặp gỡ” của noãn đã rụng và tinh trùng để thụt inh
• Bất thường phóng noãn. Đó là tình trạng xuất hiện kỳ kinh không phóng noãn hoặc rối loạn phóng noãn.
• Những vấn đề bất thường về tử cung: cổ tử cung ngắn, polyp buồng tửu cung, nhân xơ dưới niêm mạc, lạc nội mạc tử cung…
• Vấn đề liên quan đến niêm mạc tử cung: tụ dịch vết mổ đẻ, niêm mạc tử cung mỏng…
• Dữ trữ buồng trứng cạn kiệt trước thời kỳ tiền mãn kinh 
• Căng thẳng, stress trong thời gian dài
• Rối loạn hệ thống miễn dịch…

>Phôi trữ đông được trong bao lâu thời gian?

>Hormone Testosterone là gì?

Một số dấu hiệu cảnh báo hiếm muộn ở giới trẻ hiện nay

Vì sao giới trẻ ngày càng đối mặt với tình trạng hiếm muộn?

Lối sống hiện đại thiếu lành mạnh

• Ngủ muộn, sử dụng rượu bia, thuốc lá, chất kích thích, thức ăn nhanh,… là những yếu tố phổ biến ảnh hưởng đến sức khoẻ sinh sản.
• Thói quen lười vận động, căng thẳng kéo dài cũng khiến chất lượng tinh trùng và trứng suy giảm.

Tác động của môi trường và hoá chất

• Ô nhiễm không khí, nước và thực phẩm chứa nhiều hoá chất độc hại, chất bảo quản, hormone tăng trưởng,…góp phần gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Áp lực tâm lý và trì hoãn sinh con

• Nhiều bạn trẻ lựa chọn kết hôn muộn, ưu tiên sự nghiệp, dẫn đến giảm chất lượng sinh sản do tuổi tác.
• Áp lực công việc, stress cũng gây rối loạn hormone (nội tiết tố), ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt ở nữ giới và chất lượng tinh trùng ở nam giới.

Các bệnh lý tiềm ẩn không được phát hiện sớm

• U xơ tử cung, Hội chứng buồng trứng đa nang, Lạc nội mạc tử cung, viêm nhiễm cơ quan sinh dục ở nữ hoặc giãn tĩnh mạch thừng tinh ở nam,…điều có thể ảnh hưởng đến việc thụ thai nếu không điều trị kịp thời.

Quan hệ tình dục thiếu an toàn & bệnh lây truyền qua đường tình dục

• Chlamydia, lậu,
• Viêm vùng chậu, gây tắc vòi trứng
• Hoặc viêm tinh hoàn – ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản….

Dấu hiệu cảnh báo hiếm muộn ở giới trẻ

Ở nữ giới

• Kinh nguyệt không đều, đau bụng dữ dội khi hành kinh.
• Có mắc phải hội chứng buồng trứng đa nang, lạc nội mạc tử cung.
• Tiền sử quan hệ tình dục không an toàn, dùng thuốc tránh thai khẩn cấp kéo dài.
• Phá thai nhiều lần, không an toàn…

Ở nam giới

• Rối loạn cương dương.
• Tiền sử mắc quai bị sau tuổi dậy thì, chấn thương tinh hoàn, viêm tinh hoàn.
• Các bệnh lý nội tiết hoặc bất thường cơ quan sinh dục,…

Làm thế nào để phòng tránh hiếm muộn và bảo vệ sức khoẻ sinh sản từ sớm?

Xây dựng lối sống lành mạnh và khoa học

• Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, tăng cường rau xanh, trái cây, các thực phẩm chống oxy hoá, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn.
• Tập thể dục thường xuyên, giữ cân nặng hợp lý.
• Tránh thức khuya hoặc căng thẳng tâm lý keo dài.
• Giảm thiểu sử dụng các sản phẩm nhựa không rõ nguồn gốc.
• Tránh tiếp xúc với hoá chất, ưu tiên sản phẩm hữu cơ, sạch và có nguồn gốc rõ ràng.

Kiểm tra sức khoẻ sinh sản định kỳ

• Thực hiện tầm soát sức khoẻ sinh sản từ sớm và định ký giúp phát hiện và điều trị kịp thời các bệnh lý tiềm ẩn ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.
• Đặc biệt nên thăm khám kiểm tra sức khỏe sinh sản trước khi lập gia đình (khám tiền hôn nhân) hoặc nếu có dấu hiệu nghi ngờ.
• Tham khảo ý kiến bác sĩ để có hướng điều trị kịp thời và phù hợp.

>Nguyên nhân gây vô tinh không do tắc là gì?

>Viêm vùng chậu có gây vô sinh không?

Giáo dục giới tính và nhận thức đúng đắn

• Giới trẻ cần được trang bị kiến thức đúng về sức khỏe sinh sản và hiếm muộn.
• Tránh quan hệ tình dục không an toàn hoặc nạo phá thai làm ảnh hưởng đến tử cung, buồng trứng.

Duy trì lối sống tích cực

• Giữ tinh thần lạc quan, tham gia các hoạt động cộng đồng.
• Ngủ đủ giấc từ 7 – 8 tiếng mỗi đêm.

>Phương pháp nào xác định tắc hai vòi trứng?

>Sự thiếu hụt hormone Testosterone gây ra nguy cơ gì ở nam giới?