Ống dẫn trứng hay còn gọi là vòi trứng, là một bộ phận quan trọng trong hệ thống cơ quan sinh sản của nữ giới. Ống dẫn trứng mang “sứ mệnh” đưa noãn gặp tinh trùng thụ tinh đưa về làm tổ tại tử cung. Hiện nay, tình trạng tắc vòi trứng khá phổ biến ở các chị em trong độ tuổi sinh sản. Đây là một trong những rào cản cản trở quá trình thụ tinh giữa noãn và tinh trùng. Để chẩn đoán và đánh giá chính xác tình trạng này, cần thực hiện một số kỹ thuật hiện đại. Hiện nay, có một số kỹ thuật đánh giá ống dẫn trứng như siêu âm bơm Hyfosy hay chụp x-quang HSG. Vậy Kỹ thuật Hyfosy có ưu điểm gì so với chụp HSG?
Sự cần thiết trong chẩn đoán chức năng buồng tử cung và ống dẫn trứng
Chức năng tử cung
Tử cung còn gọi là dạ con, là một cơ quan trong hệ thống cơ quan sinh sản ở nữ giới, có hình dạng như quả lê lộn ngược. Bình thường tử cung dài khoảng 6-8cm, độ dày khoảng 2-3cm, chiều rộng khoảng 4-5cm. Tử cung không chỉ là nơi trứng thụ tinh và làm tổ, nuôi dưỡng thai nhi trong suốt 40 tuần thai kỳ mà còn có nhiều vai trò quan trọng với sức khỏe phụ nữ.
Là cơ quan sinh sản quan trọng của nữ giới, tử cung có chức năng tạo ra chu kỳ kinh nguyệt và mang thai.
- Chu kỳ kinh nguyệt. Đến thời gian rụng trứng, lớp niêm mạc tử cung sẽ dày lên để chuẩn bị tiếp nhận phôi thai. Nếu trứng không được thụ tinh sẽ diễn ra chu kỳ kinh nguyệt.
- Mang thai: Trong trường hợp trứng thụ tinh thành công chúng sẽ di chuyển đến tử cung làm tổ trên lớp niêm mạc rồi phát triển thành phôi thai, cuối cùng là bào thai. Khi phôi thai phát triển thành bào thai, lớp niêm mạc sẽ thay đổi và hình thành lên nhau thai, giúp cung cấp dưỡng chất thiếu yếu và oxy từ máu của người mẹ sang thai nhi, đồng thời chuyển CO2 và các chất thải trong quá trình trao đổi chất của bé vào máu của mẹ để đưa ra ngoài. Ở cuối thai kỳ, các cơ mô mềm ở cổ tử cung trở nên mỏng dần và giãn rộng ra, đến khi cổ tử cung đã nở đủ rộng, chúng sẽ co bóp mạnh mẽ và lâu hơn cho đến khi em bé được đưa ra ngoài, đi qua âm đạo và chào đời.
Chức năng ống dẫn trứng
Ống dẫn trứng hay còn gọi là vòi trứng là một ống cơ có chiều dài từ 9 – 12cm. Một đầu của ống dẫn trứng sẽ thông với tử cung. Trong khi đầu còn lại sẽ thông với ổ bụng để đỡ khi trứng rụng. Một người phụ nữ bình thường có sức khoẻ sinh sản bình thường sẽ có hai ống dẫn trứng ở hai bên đầy đủ chức năng.
Ống dẫn trứng có hai chức năng quan trọng là:
- Đường di chuyển của trứng và tinh trùng.
- Nơi tinh trùng gặp trứng và diễn ra quá trình thụ tinh.
Tầm quan trọng của chẩn đoán chức năng buồng tử cung và ống dẫn trứng
Việc chẩn đoán hiếm muộn do bất thường ống dẫn trứng và buồng tử cung là bước cực kỳ quan trọng, vì các vấn đề tại đây chiếm khoảng 25-30% nguyên nhân gây vô sinh ở nữ giới.
Hiện nay, có rất nhiều nguyên nhân gây vô sinh nguyên phát và vô sinh thứ phát. Trong đó phải kể đến một số bất thường tại buồng tử cung như:
- Polyp buồng tử cung
- U xơ tử cung dưới niêm mạc
- Lạc nội mạc tử cung
- Dính buồng tử cung (Asherman Syndrome)…
Một số vấn đề tại vòi trứng như:
Tất cả những bất thường này nếu không được phát hiện và xử lý sẽ gây cản trở quá trình thụ thai và sinh con. Các kỹ thuật đánh giá buồng tử cung và ống dẫn trứng ra đời giúp phát hiện các bất thường và có hướng xử lý phù hợp với từng bệnh nhân.
Các phương pháp đánh giá ống dẫn trứng hiện nay
Hiện nay, tại Việt Nam có 3 phương pháp đánh giá ống dẫn trứng.
Chụp X-quang Tử cung Vòi trứng Cản quang (HSG)
Chụp X-quang Tử cung Vòi trứng cản quang ( Hysterosalpingography – HSG) là phương pháp kinh điển sử dụng chất cản quang bơm vào tử cung, sau đó chụp X-quang để quan sát.
Phương pháp này thường được chỉ định cho bệnh nhân ở giai đoạn đầu của chu kỳ kinh. Thời điểm tốt nhất là sau sạch kinh khoảng 2-3 ngày, trước ngày 10 chu kỳ kinh. Trước khi chụp kiểm tra bệnh nhân sẽ được kiểm tra phụ khoa, sử dụng một số loại thuốc như kháng sinh để dự phòng nhiễm khuẩn và thuốc giảm đau sau đó sẽ tiến hành chụp kiểm tra ống dẫn trứng.
Chụp HSG được thực hiện tương đối nhanh và kết quả trả về có những thông tin khá hữu ích khi đánh giá về tình trạng thông hay tắc của ống dẫn trứng. Tuy nhiên phương pháp chụp HSG cũng có một vài nhược điểm. Khi chụp HSG thường dẫn đến cảm giác co thắt khi bơm thuốc cản quang do đau nên một số trường hợp sẽ làm cho thuốc cản quang không qua được ống dẫn trứng khiến kết quả dương tính giả. Bên cạnh đó, việc sử dụng thuốc trước khi chụp HSG và việc tiếp xúc với tia xạ đôi khi cũng gây ra sự bất tiện.
Phẫu thuật nội soi ống dẫn trứng
Phẫu thuật nội soi ống dẫn trứng là một phẫu thuật xâm lấn tối thiểu (phẫu thuật nội soi ổ bụng) cho phép bác sĩ nhìn trực tiếp vào các cơ quan vùng chậu (tử cung, buồng trứng, ống dẫn trứng).
Phương pháp này được thực hiện bằng cách phối hợp với việc bơm xanh methylene qua cổ tử cung (Chromopertubation) để đánh giá trực tiếp mức độ thông suốt của vòi trứng (thuốc nhuộm xanh sẽ tràn ra ổ bụng nếu ống dẫn trứng thông).
Phương pháp này cho phép đánh giá chi tiết cấu trúc giải phẫu và các bệnh lý đi kèm. Tuy nhiên đây là một thủ thuật xâm lấn, thường chỉ được chỉ định khi có bệnh lý đi kèm. Hoặc sau khi các phương pháp ít xâm lấn hơn không cung cấp đủ thông tin.
Siêu âm ống dẫn trứng bằng chất tương phản Hyfosy
Siêu âm ống dẫn trứng bằng chất tương phản Hyfosy là một kỹ thuật mới. Đây được xem là phương pháp đang dần phổ biến tại các trung tâm hỗ trợ sinh sản. Phương pháp này sử dụng chất tương phản an toàn bơm vào buồng tử cung qua đường âm đạo.
Kỹ thuật Hyosy có ưu điểm gì so với chụp HSG?
HyFoSy viết tắt của cụm từ Hysterosalpingo –Foam Sonography. Đây là kỹ thuật siêu âm buồng tử cung ống dẫn trứng sử dụng chất tương phản dạng bọt.

Mặc dù mục đích chính của HyFoSy là kiểm tra độ thông của vòi trứng, nhưng quy trình này cũng cho phép bác sĩ quan sát rất chi tiết các bất thường tại tử cung nhờ vào sự giãn nở của buồng tử cung khi bơm chất tương phản.
Cơ chế hoạt động
Thay vì dùng thuốc cản quang và tia X như phương pháp HSG truyền thống, HyFoSy sử dụng một loại gel tương phản đặc biệt (ExEm Foam). Khi bơm vào tử cung, gel này tạo ra các vi bọt khí giúp hình ảnh vòi trứng và buồng tử cung hiện lên rõ nét dưới sóng siêu âm.
Ưu điểm vượt trội của HyFoSy
- Ít đau: Hơn 70-90% phụ nữ thực hiện cho biết họ chỉ cảm thấy căng tức nhẹ như đau bụng kinh. Thay vì cảm giác đau thắt dữ dội thường gặp ở chụp X-quang (HSG)
- An toàn tuyệt đối. Không sử dụng tia X (không nhiễm xạ), không chứa I-ốt (phù hợp cho người dị ứng thuốc cản quang)
- Độ chính xác cao. Hiệu quả chẩn đoán tương đương với nội soi ổ bụng (đạt khoảng 94%). Nó giúp quan sát đồng thời cả tử cung, vòi trứng và buồng trứng trong cùng một lần thăm khám
- Hỗ trợ thụ thai tự nhiên: Một số nghiên cứu cho thấy tỷ lệ có thai tự nhiên tăng lên trong 2-3 chu kỳ đầu sau khi thực hiện HyFoSy, do chất gel giúp “làm sạch” nhẹ nhàng các cặn bẩn trong vòi trứng.
Quy trình thực hiện (Khoảng 15 – 30 phút tuỳ từng trường hợp)
- Bước 1: Bác sĩ đặt mỏ vịt và đưa một ống thông (catheter) nhỏ xíu qua cổ tử cung.
- Bước 2: Bơm từ từ gel tương phản vào buồng tử cung.
- Bước 3: Sử dụng đầu dò siêu âm âm đạo để theo dõi dòng chảy của bọt. Bác sĩ quan sát, đánh giá lần lượt tử cung, hai vòi trứng qua siêu âm. Nếu bọt thoát ra từ loa vòi trứng vào ổ bụng, vòi trứng được xác định là thông suốt.
>Kích trứng IUI thường trong khoảng bao lâu?
>Hai em bé đáng yêu lớn lên từ hai phôi khá: Bé Tôm và bé Bún.

Sau khi bơm, bạn sẽ được hướng dẫn ngồi theo dõi tình trạng đau bụng, ra huyết âm đạo trong 30 phút. Điều dưỡng sẽ kiểm tra mạch, huyết áp, tình trạng sức khoẻ của bạn ổn định. Và trả kết quả siêu âm cho bạn, hướng dẫn hẹn tái khám.
Hyfosy được thực hiện vào ngày 6 – 11 của chu kì kinh nguyệt (khi đã sạch kinh 3-5 ngày).


Bài viết liên quan
Hai người mang gen Thalassemia thì có nên lấy nhau không?
Tại sao có những cặp vợ chồng hoàn toàn khoẻ mạnh nhưng sinh con mắc ...
Th9
Đang canh niêm mạc có nội soi được không?
Hiện nay, nội soi buồng tử cung là một trong những kỹ thuật trong Sản ...
Th9
Cần xét nghiệm AMH vào ngày mấy chu kỳ kinh nguyệt?
Dự trữ buồng trứng là chỉ số rất quan trọng để đánh giá khả năng ...
Th9
Sau mổ micro-TESE bao lâu thì quan hệ được?
Hiện nay, micro-TESE đang được xem là kỹ thuật trích tinh trùng hiện đại nhất ...
Th9
Khi chọc trứng có cần nhịn tiểu không?
Sau khi quá trình kích thích buồng trứng hoàn tất, bệnh nhân sẽ được hẹn ...
Th9
Chi phí làm IUI ở Viện Mô phôi là bao nhiêu?
Vô sinh hiếm muộn ngày này không còn xa lạ với chúng ta. Hằng năm, ...
Th9