Em bé lai Mochi của mẹ Nguyệt và bố Mark Bailey

Năm 1978 em bé đầu tiên trên thế giới ra đời từ kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm. Từ đó đến nay, mỗi năm có hàng triệu cặp vợ chồng trên thế giời được làm cha mẹ. Thụ tinh trong ống nghiệm là một kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại có nhiều giai đoạn. Mỗi giai đoạn đóng vai trò quan trọng riêng biệt tạo nên thành công của kỹ thuật này. Tại Viện Mô phôi, IVF là phương pháp được triển khai thành công từ năm 2001. từ đó đến nay, mỗi năm Viện đón thêm hàng nghìn em bé chào đời. Trong số đó, có rất nhiều ca bệnh cảnh phức tạp. Dưới đây là một trường hợp bệnh nhân có quốc tịch Anh điều trị thành công tại Viện. Em bé lai Mochi của mẹ Nguyệt và bố Mark Bailey.

Những thông tin quan trọng về thụ tinh trong ống nghiệm

Thụ tinh trong ống nghiệm là gì? Thụ tinh trong ống nghiệm(In vitro fertilization – IVF) là kỹ thuật lấy tinh trùng của người chồng và trứng của người vợ để thụ tinh trong phòng thí nghiệm, tạo thành phôi. Sau đó, phôi sẽ được đưa trở lại buồng tử cung của người vợ để làm tổ, bắt đầu một thai kỳ. Phôi được nuôi ngày 3 gọi là phôi ngày 3, phôi nuôi lên ngày 5 gọi là phôi ngày 5.

Một ca điều trị IVF gồm có nhiều bước khác nhau như:

Khám và hoàn thiện hồ sơ
Kích thích buồng trứng
Chọc hút noãn, tạo phôi
Nuôi phôi ngày 3, nuôi phôi nang
Sinh thiết phôi (nếu có)
Trữ đông phôi (nếu có phôi trữ đông, chuyển phôi đông lạnh)
Chuẩn bị niêm mạc tử cung (đối với trường hợp chuyển phôi đông lạnh)
Chuyển phôi.

Thời gian cho một ca thụ tinh trong ống nghiệm mất bao lâu?

Thông thường một ca thụ tinh ống nghiệm mất tối thiểu là 4 tuần đối với chuyển phôi tươi, khoảng 3 chu kỳ kinh nguyệt của người vợ đối với chuyển phôi đông lạnh. Thời gian làm IVF được xác định cụ thể như sau:

Kiểm tra sức khỏe sinh sản tổng quát của 2 vợ chồng. Thăm khám, sàng lọc, để hoàn thiện hồ sơ IVF.
Nếu không có bệnh lý phụ khoa cần điều trị. Chị em sẽ được hẹn lịch kích thích buồng trứng trong vòng 10 – 12 ngày.
Mất thêm 34 – 36 giờ nữa kể từ mũi tiêm thuốc kích thích rụng trứng để tiến hành thủ thuật chọc hút trứng.
Trứng và tinh trùng sẽ được kết hợp với nhau để tạo phôi. Phôi được nuôi cấy trong thời gian 3- 6 ngày, tùy theo phác đồ điều trị của từng cặp đôi trước khi chuyển phôi vào tử cung của người vợ.
Khoảng 12 ngày sau chuyển phôi, bệnh nhân được yêu cầu thực hiện xét nghiệm beta hCG nhằm xác định tình trạng mang thai.

Những trường hợp được chỉ định thụ tinh trong ống nghiệm

Cũng như tất cả các kỹ thuật y khoa khác, thụ tinh trong ống nghiệm cũng có chỉ định riêng. Không phải tất cả các trường hợp hiếm muộn đều phải làm IVF. Dưới đây là một số trường hợp được chỉ định thực hiện IVF tại Viện Mô phôi:

Vô sinh do rối loạn phóng noãn, tắc hoặc tổn thương hai vòi trứng, đã cắt bỏ vòi trứng…
Vô sinh do các bệnh lý tại buồng tử cung như lạc nội mạc trong cơ tử cung, u xơ tử cung.
Vô sinh do tinh trùng yếu, tinh trùng ít hoặc xuất tinh ngược, không có tinh trùng trong tinh dịch…
Cặp vợ chồng lớn tuổi, dự trữ buồng trứng ở người vợ suy giảm.
Áp dụng phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung nhiều lần nhưng thất bại.
Vô sinh – hiếm muộn chưa rõ nguyên nhân.
Các cặp vợ chồng mang gen bệnh như Thalassemia, Hemophilia… cần sàng lọc tiền làm tổ để giảm thiểu nguy cơ sinh con mắc bệnh.

Quy trình thụ tinh trong ống nghiệm tại Viện Mô phôi

Khám và hoàn tất hồ sơ điều trị thụ tinh trong ống nghiệm

Đây là bước đầu tiên trong chu trình điều trị thụ tinh trong ống nghiệm của bệnh nhân. Hai vợ chồng sẽ được tiến hành thăm khám và thực hiện một số xét nghiệm cần thiết trước khi điều trị:

Các xét nghiệm:

Tinh dịch đồ
Xét nghiệm nội tiết tố,
Huyết học: nhóm máu, máu đông, máu chảy, máu lắng, TB máu ngoại vi
Hồng cầu, huyết sắc tố, bạch cầu, công thức bạch cầu
Xét nghiệm sàng lọc: HBsAg, HIV, BW,
Sinh hoá máu: SGOT, SGPT, Glucose, URE, Creatinin, Cholesterol, Albumin, Globulin, Protein, Bilirubin.
Nước tiểu: xét nghiệm 11 chỉ số
Vi sinh
Siêu âm: tử cung, buồng trứng
Chẩn đoán chức năng: điện tim đồ
Chụp X-Quang phổi và chụp tử cung buồng trứng (nếu cần).

Về thủ tục hành chính:

Giấy đăng ký kết hôn, căn cước công dân hai vợ chồng: bản sao công chứng trong vòng 06 tháng
Giấy cam kết thụ tinh trong ống nghiệm
Phê duyệt của Giám đốc Viện Mô phôi lâm sàng Quân đội

Kích thích buồng trứng

Kỹ thuật tiêm thuốc kích thích buồng trứng sẽ được bắt đầu từ ngày 2 – 3 của chu kỳ kinh nguyệt, kéo dài khoảng 10 – 12 ngày tùy mỗi bệnh nhân. Trong suốt 2 tuần thực hiện, bệnh nhân được hẹn thăm khám (siêu âm, xét nghiệm, khám tiền mê) vào các ngày thứ 6 – ngày thứ 8 – ngày thứ 10 dùng thuốc để bác sĩ tiếp tục theo dõi sự phát triển của các nang trứng.

Khi đã có được số lượng nang trứng đạt yêu cầu, bác sĩ sẽ tiến hành tiêm 1 mũi HCG để kích thích trứng trưởng thành. Khoảng 36H sau tiêm mũi trưởng thành noãn, bệnh nhân sẽ được chọc noãn.

Chọc hút noãn và tạo phôi

Chọc hút noãn là bước được thực hiện có gây mê tĩnh mạch dưới hướng dẫn siêu âm.

Bước 1: Đặt người bệnh nằm tư thế phụ khoa. Lập đường truyền tĩnh mạch, theo dõi nhịp tim và huyết áp. Giảm đau cho bệnh nhân bằng gây mê, hoặc gây tê tại chỗ kết hợp tiền mê.
Bước 2: Lau sạch âm hộ, mở mỏ vịt, lau sạch âm đạo bằng nước muối sinh lý.
Bước 3: Đưa đầu dò siêu âm vào âm đạo, đánh giá số lượng nang noãn, khả năng tiếp cận của đầu dò với buồng trứng.
Bước 4: Gắn kim chọc hút vào bơm tiêm (hoặc gắn vào máy hút noãn), tráng kim và bơm tiêm bằng môi trường nuôi cấy. Tiến hành chọc và hút noãn từng nang một và từng bên buồng trứng
Bước 5: Chuyển dịch nang hút được vào trong Lab để nhặt noãn (quy trình thu nhặt noãn). Kiểm tra lại để đảm bảo không bị chảy máu trong.

Trữ đông phôi

Trước đây khi kỹ thuật đông lạnh phôi chưa phổ biến, bệnh nhân thường chuyển phôi tươi và chuyển nhiều phôi. Điều này gây ra nguy cơ đa thai cho bệnh nhân. Nhưng hiện nay, chuyển phôi đông lạnh đã trở thành xu hướng tại các Trung tâm Hỗ trợ sinh sản. Tại Viện Mô phôi, bệnh nhân chủ yếu được chuyển phôi đông lạnh.

Phôi sau khi được nuôi cấy (phôi phân chia hặc phôi nang) sẽ được trữ đông. Tại Viện Mô phôi, phôi được đông lạnh bằng kỹ thuật thuỷ tinh hoá – đông lạnh nhanh.

Chuẩn bị nội mạc tử cung

Bệnh nhân chuyển phôi tươi không phải trải qua bước này.

Chuẩn bị nội mạc tử cung bắt đầu từ ngày 2 chu kỳ kinh nguyệt và thường không kéo dài quá 18 ngày. Giai đoạn chuẩn bị NMTC gồm 2 giai đoạn chính:

Giai đoạn đầu tiên là dùng Estrogen để kích thích cho nội mạc tử cung dày lên, tăng sinh các mạch máu tạo dinh dưỡng để phôi làm tổ và phát triển
Giai đoạn 2: bổ sung Progesterone để NMTC chuyển sang giai đoạn chế tiết và hình thành.

Chuyển phôi

Sau khi chuẩn bị nội mạc tử cung, bệnh nhân sẽ có chỉ định chuyển phôi.

Thời điểm lý tưởng để chuyển phôi

Khoảng 15-20 ngày của chu kỳ kinh tính từ ngày 2 chu kỳ kinh
Độ dày niêm mạc tối ưu từ 8-12mm
Hình thái niêm mạc đẹp trong quá trình chuẩn bị niêm mạc là hình hạt cà phê hay hình ba lá trên siêu âm
Một số yếu tố khác như độ tưới máu, diễn biến phát triển của niêm mạc, các vấn đề bất thường của tử cung như dịch lòng tử cung, polyp buồng tử cung…

Sau thủ thuật chuyển phôi 12 ngày, bệnh nhân sẽ được hẹn xét nghiệm beta hCG để xác định tình trạng có thai. Bệnh nhân nên xét nghiệm theo hẹn của bác sĩ, không nên xét nghiệm quá sớm để tránh tình trạng không chính xác.

Em bé lai Mochi của mẹ Nguyệt và bố Mark Bailey

Vợ chòng chị Nguyệt, anh Mark Bailey là một trong số các cặp vợ chồng nước ngoài điều trị IVF tại Viện. Sau chu kỳ IVF, bệnh nhân được chỉ định chuyển phôi đông lạnh.

Bệnh nhân có thể được chỉ định chuyển phôi tươi hoặc phôi đông lạnh.

Vì sao hiện nay lại ưu tiên chuyển phôi đông lạnh?

Hiệu quả mang thai giữa chuyển phôi tươi và chuyển phôi đông lạnh là tương đương nhau. Tuy nhiên, xu hướng điều trị hiếm muộn hiện nay thường ủng hộ kỹ thuật chuyển phôi đông lạnh. Vì những ưu điểm như:

Giảm thiểu rủi ro mang thai của chu kỳ IVF chuyển phôi tươi như chuyển dạ sinh non, tiền sản giật và sinh con nhẹ cân.
Cho phép sàng lọc di truyền tiền làm to Táng đáng kể cơ hội mang thai thành công và sinh ra trẻ khỏe mạnh.
Rất có lợi trong các trường hợp cơ thể người phụ nữ chưa hồi phục sau chọc noãn. Do quá sợ hãi, lo lắng sau quá trình chọc hút trứng, tâm lý chưa ổn định…
Có thời gian để chuẩn bị lớp nội mạc tử cung hoàn hảo nhất. Tạo điều kiện tối ưu để đón nhận phôi vào làm tổ.
Tăng cơ hội chuyển phôi nhiều lần với các phôi còn dư từ đó tăng tỷ lệ có thai tích lũy sau các lần chuyển phôi.
Phù hợp với các trường hợp không có chỉ định chuyển phôi tươi: Nhóm bệnh nhân có nguy cơ quá kích buồng trứng, ứ dịch buồng tử cung, nội mạc tử cung quá mỏng …
Hạn chế được số lần kích thích buồng trứng, giúp đảm bảo về mặt sức khỏe, có thêm thời gian chuẩn bị, thu xếp công việc, tiền bạc và cuộc sống.

Bệnh nhân thành công ngay lần đầu chuyển phôi

Bệnh nhân được chỉ định chuyển một phôi nang loại tốt. Rất may mắn và tuyệt vời, phôi thai làm tổ thành công. Đến nay, em bé Mochi đã được hơn một tháng tuổi.

Trong suốt hành trình ấy của bố mẹ Mochi, TS.BS Đoàn Thị Hằng – Phó Giám đốc Viện đã trực tiếp đồng hành, cùng gia đình từng bước tháo gỡ những vướng mắc, hướng dẫn các thủ tục và theo sát quá trình điều trị. Từ những ngày đầu còn nhiều điều cần tìm hiểu, đến khi đón nhận tin vui, gia đình anh chị luôn có đội ngũ của Viện hỗ trợ và sẻ chia!