Muốn biết vòi trứng có tắc hay không thì làm gì?

Vòi trứng hay còn gọi là ống dẫn trứng, cơ quan sinh sản vô cùng quan trọng với nữ giới. Đây là nơi trứng và tinh trừng đã thụ tinh sẽ di chuyển về tử cung làm tổ. Hiện nay, tắc vòi trứng là một nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh hiếm muộn ở nữ giới. Khi hai vòi trứng bị tắc, đồng nghĩa với khả năng có con tự nhiên bằng 0. Vì vậy hiện nay, việc kiểm tra chức năng vòi trứng là vấn đề rất quan trọng trong đánh giá chức năng sinh sản. Vậy muốn biết vòi trứng có tắc hay không thì làm gì?

Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng tắc vòi trứng?

Vòi trứng (hay còn gọi ống dẫn trứng) được bắt nguồn từ đáy tử cung. Một cơ quan sinh dục bình thường ở nữ giới sẽ có 2 ống dẫn trứng, rỗng và thông đến buồng tử cung. Phần cuối cùng của ống dẫn trứng là những tua nhỏ nằm ngay sát buồng trứng. Bộ phận này có chức năng chính là đỡ trứng chín rụng. Đây cũng là nơi tinh trùng và trứng thụ tinh sau đó di chuyển về tử cung để làm tổ và phát triển.

Cấu tạo ống dẫn trứng

Ống dẫn trứng là một ống có chiều dài từ 9 – 12 cm. Một đầu của ống dẫn trứng sẽ thông với tử cung, đầu còn lại sẽ thông với ổ bụng để “hứng’ trứng. Cấu tạo của ống dẫn trứng bao gồm các phần chính đó là:

• Phần phễu ở gần buồng trứng,
• Phần phình ống
• Eo ống.

Tắc vòi trứng là gì?

Tắc vòi trứng là tình trạng vòi trứng bị chít hẹp, ngăn cản trứng và tinh trùng gặp nhau để thụ thai; hoặc hợp tử đã thụ tinh không thể di chuyển vào buồng tử cung để “làm tổ”. Chính vì vậy có thể dẫn đến phôi làm tổ ngay tại vòi trứng gây ra tình trạng thai ngoài tử cung rất nguy hiểm.

Tắc vòi trứng có dấu hiệu gì?

Tắc vòi trứng thường không gây ra biểu hiện đặc biệt. Vì thế rất nhiều người không biết hoặc dễ bị nhầm lẫn với các bệnh viêm nhiễm phụ khoa khác. Điều này được phát hiện khi bệnh nhân khó thụ thai. Và phải được kiểm tra bằng phương pháp chụp X-quang tử cung vòi trứng. 

Trong một số trường hợp, tắc ống dẫn trứng có thể gây ra một số cơn đau ở vùng bụng, tương tự với cơn đau xảy ra trong kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên mức độ nặng nhẹ sẽ tùy thuộc vào tình trạng bệnh lý của từng người. 

Bên cạnh đó, người bị tắc vòi trứng có thể gặp các vấn đề như chu kỳ kinh nguyệt thất thường, thời gian hành kinh kéo dài và nhiều hơn, kèm theo đó là hiện tượng đi tiểu nhiều lần, đi tiểu gấp khiến các chị em cảm thấy mệt mỏi và bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày.

Nguyên nhân gây tắc vòi trứng là gì?

• Viêm nhiễm qua đường sình dục do Chlamydia hoặc các loại vi khuẩn lậu;
• Do vệ sinh kém, nhất là vệ sinh trong thời kỳ kinh nguyệt. Từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm nhiễm âm đạo hay cổ tử cung. Nếu không được điều trị đúng cách sẽ gây viêm nhiễm ngược dòng gây tắc nghẽn vòi trứng.
• Tụ dịch trong đoạn cuối ống dẫn trứng
• Ngoài ra, việc nạo phá thai không an toàn, nạo phá thai nhiều lần cũng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tắc vòi trứng. Thông thường cổ tử cung đóng vai trò ngăn cản vi khuẩn xâm nhập. Tuy nhiên, khi phụ nữ bị sảy thai, sinh đẻ hoặc nạo phá thai nhiều lần sẽ gây viêm nhiễm ngược dòng từ âm đạo và lan qua cổ tử cung lên tử cung và hai vòi trứng, gây viêm tắc vòi trứng.

Muốn biết vòi trứng có tắc hay không thì làm gì?

Hiện nay, tại Việt Nam có 3 phương pháp đánh giá ống dẫn trứng.

Chụp X-quang Tử cung Vòi trứng Cản quang (HSG)

Chụp X-quang Tử cung Vòi trứng cản quang ( Hysterosalpingography – HSG) là phương pháp kinh điển sử dụng chất cản quang bơm vào tử cung, sau đó chụp X-quang để quan sát.

>Ăn gì để trứng (noãn) khoẻ mạnh?

>Trisomy 13 là gì?

Phương pháp này thường được chỉ định cho bệnh nhân ở giai đoạn đầu của chu kỳ kinh. Thời điểm tốt nhất là sau sạch kinh khoảng 2-3 ngày, trước ngày 10 chu kỳ kinh. Trước khi chụp kiểm tra bệnh nhân sẽ được kiểm tra phụ khoa, sử dụng một số loại thuốc như kháng sinh để dự phòng nhiễm khuẩn và thuốc giảm đau sau đó sẽ tiến hành chụp kiểm tra ống dẫn trứng.

Chụp HSG được thực hiện tương đối nhanh và kết quả trả về có những thông tin khá hữu ích khi đánh giá về tình trạng thông hay tắc của ống dẫn trứng. Tuy nhiên phương pháp chụp HSG cũng có một vài nhược điểm. Khi chụp HSG thường dẫn đến cảm giác  co thắt khi bơm thuốc cản quang do đau nên một số trường hợp sẽ làm cho thuốc cản quang không qua được ống dẫn trứng khiến kết quả dương tính giả. Bên cạnh đó, việc sử dụng thuốc trước khi chụp HSG và việc tiếp xúc với tia xạ đôi khi cũng gây ra sự bất tiện.

Phẫu thuật nội soi ống dẫn trứng

Phẫu thuật nội soi ống dẫn trứng là một phẫu thuật xâm lấn tối thiểu (phẫu thuật nội soi ổ bụng) cho phép bác sĩ nhìn trực tiếp vào các cơ quan vùng chậu (tử cung, buồng trứng, ống dẫn trứng).

>Quy trình khám hiếm muộn tại Viện Mô phôi

>Tại sao chuyển phôi cần nhịn tiểu?

Phương pháp này được thực hiện bằng cách phối hợp với việc bơm xanh methylene qua cổ tử cung (Chromopertubation) để đánh giá trực tiếp mức độ thông suốt của vòi trứng (thuốc nhuộm xanh sẽ tràn ra ổ bụng nếu ống dẫn trứng thông).

Phương pháp này cho phép đánh giá chi tiết cấu trúc giải phẫu và các bệnh lý đi kèm. Tuy nhiên đây là một thủ thuật xâm lấn, thường chỉ được chỉ định khi có bệnh lý đi kèm. Hoặc sau khi các phương pháp ít xâm lấn hơn không cung cấp đủ thông tin.

Siêu âm ống dẫn trứng bằng chất tương phản Hyfosy

Siêu âm ống dẫn trứng bằng chất tương phản Hyfosy là một kỹ thuật tiên tiến để khảo sát vòi trứng và buồng tử cung.. Đây được xem là phương pháp đang dần phổ biến tại các trung tâm hỗ trợ sinh sản. Phương pháp này sử dụng chất tương phản an toàn bơm vào buồng tử cung qua đường âm đạo.

Viện Mô phôi kiểm tra vòi trứng bằng kỹ thuật nào?

Hiện nay, Viện Mô phôi đang triển khai kỹ thuật đánh giá ống dẫn trứng bằng chất tương phản Hyfosy.

Siêu âm ống dẫn trứng bằng chất tương phản Hyfosy (Hysterosalpingo –Foam Sonography). Đây là phương pháp siêu âm sử dụng chất tương phản dạng bọt bơm vào tử cung (thay vì chất cản quang và tia X). Đây được xem là phương pháp đang dần phổ biến tại các trung tâm hỗ trợ sinh sản. Phương pháp này sử dụng chất tương phản an toàn bơm vào buồng tử cung qua đường âm đạo.

Mặc dù mục đích chính của HyFoSy là kiểm tra độ thông của vòi trứng, nhưng quy trình này cũng cho phép bác sĩ quan sát rất chi tiết các bất thường tại tử cung nhờ vào sự giãn nở của buồng tử cung khi bơm chất tương phản.

Cơ chế hoạt động

Thay vì dùng thuốc cản quang và tia X như phương pháp HSG truyền thống, HyFoSy sử dụng một loại gel tương phản đặc biệt (ExEm Foam). Khi bơm vào tử cung, gel này tạo ra các vi bọt khí giúp hình ảnh vòi trứng và buồng tử cung hiện lên rõ nét dưới sóng siêu âm.

>Viêm niêm mạc tử cung là gì?

>Khám hiếm muộn nữ hết bao nhiêu tiền?

Ưu điểm vượt trội của HyFoSy

• Ít đau: Hơn 70-90% phụ nữ thực hiện cho biết họ chỉ cảm thấy căng tức nhẹ như đau bụng kinh. Thay vì cảm giác đau thắt dữ dội thường gặp ở chụp X-quang (HSG)
• An toàn tuyệt đối. Không sử dụng tia X (không nhiễm xạ), không chứa I-ốt (phù hợp cho người dị ứng thuốc cản quang)
• Độ chính xác cao. Hiệu quả chẩn đoán tương đương với nội soi ổ bụng (đạt khoảng 94%). Nó giúp quan sát đồng thời cả tử cung, vòi trứng và buồng trứng trong cùng một lần thăm khám
• Hỗ trợ thụ thai tự nhiên. Một số nghiên cứu cho thấy tỷ lệ có thai tự nhiên tăng lên trong 2-3 chu kỳ đầu sau khi thực hiện HyFoSy. Do chất gel giúp “làm sạch” nhẹ nhàng các cặn bẩn trong vòi trứng.

Quy trình thực hiện (Khoảng 15 – 30 phút tuỳ từng trường hợp)

• Bước 1: Bác sĩ đặt mỏ vịt và đưa một ống thông (catheter) nhỏ xíu qua cổ tử cung.
• Bước 2: Bơm từ từ gel tương phản vào buồng tử cung.
• Bước 3: Sử dụng đầu dò siêu âm âm đạo để theo dõi dòng chảy của bọt. Bác sĩ quan sát, đánh giá lần lượt tử cung, hai vòi trứng qua siêu âm. Nếu bọt thoát ra từ loa vòi trứng vào ổ bụng, vòi trứng được xác định là thông suốt.

Sau khi thực hiện, bạn sẽ được hướng dẫn ngồi theo dõi tình trạng trong 30 phút. Điều dưỡng sẽ kiểm tra mạch, huyết áp, tình trạng sức khoẻ của bạn ổn định sau 30 phút. Và trả kết quả siêu âm cho bạn, hướng dẫn hẹn tái khám.

Hyfosy được thực hiện vào ngày 6 – 11 của chu kì kinh nguyệt (khi đã sạch kinh 3-5 ngày).