Bệnh nhân ứ dịch vòi trứng thành công lần đầu chuyển phôi

nguyễn hải dăng

Năm 1978 em bé đầu tiên trên thế giới ra đời từ kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm. Từ đó đến nay, mỗi năm có hàng triệu cặp vợ chồng trên thế giời được làm cha mẹ. Thụ tinh trong ống nghiệm là một kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại có nhiều giai đoạn. Mỗi giai đoạn đóng vai trò quan trọng riêng biệt tạo nên thành công của kỹ thuật này. Tại Viện Mô phôi, IVF là phương pháp được triển khai thành công từ năm 2001. từ đó đến nay, mỗi năm Viện đón thêm hàng nghìn em bé chào đời. Trong số đó, có rất nhiều ca bệnh cảnh phức tạp. Dưới đây là một trường hợp bệnh nhân ứ dịch vòi trứng thành công lần đầu chuyển phôi tại Viện.

Những thông tin quan trọng về thụ tinh trong ống nghiệm

Thụ tinh trong ống nghiệm là gì? Thụ tinh trong ống nghiệm(In vitro fertilization – IVF) là kỹ thuật lấy tinh trùng của người chồng và trứng của người vợ để thụ tinh trong phòng thí nghiệm, tạo thành phôi. Sau đó, phôi sẽ được đưa trở lại buồng tử cung của người vợ để làm tổ, bắt đầu một thai kỳ. Phôi được nuôi ngày 3 gọi là phôi ngày 3, phôi nuôi lên ngày 5 gọi là phôi ngày 5. 

>Quá kích buồng trứng nên làm gì?

>Tại sao thai IVF phải dùng thuốc nội tiết 3 tháng đầu?

phôi ngày 3
Hình ảnh phôi ngày 3.

Một ca điều trị IVF gồm có nhiều bước khác nhau như:

  • Khám và hoàn thiện hồ sơ
  • Kích thích buồng trứng
  • Chọc hút noãn, tạo phôi
  • Nuôi phôi ngày 3, nuôi phôi nang
  • Sinh thiết phôi (nếu có)
  • Trữ đông phôi (nếu có phôi trữ đông, chuyển phôi đông lạnh)
  • Chuẩn bị niêm mạc tử cung (đối với trường hợp chuyển phôi đông lạnh)
  • Chuyển phôi.

Thời gian cho một ca thụ tinh trong ống nghiệm mất bao lâu?

Thông thường một ca thụ tinh ống nghiệm mất tối thiểu là 4 tuần đối với chuyển phôi tươi, khoảng 3 chu kỳ kinh nguyệt của người vợ đối với chuyển phôi đông lạnh. Thời gian làm IVF được xác định cụ thể như sau:

  • Kiểm tra sức khỏe sinh sản tổng quát của 2 vợ chồng. Thăm khám, sàng lọc, để hoàn thiện hồ sơ IVF. 
  • Nếu không có bệnh lý phụ khoa cần điều trị. Chị em sẽ được hẹn lịch kích thích buồng trứng trong vòng 10 – 12 ngày.
  • Mất thêm 34 – 36 giờ nữa kể từ mũi tiêm thuốc kích thích rụng trứng để tiến hành thủ thuật chọc hút trứng.
  • Trứng và tinh trùng sẽ được kết hợp với nhau để tạo phôi. Phôi được nuôi cấy trong thời gian 3- 6 ngày, tùy theo phác đồ điều trị của từng cặp đôi trước khi chuyển phôi vào tử cung của người vợ.
  • Khoảng 12 ngày sau chuyển phôi, bệnh nhân được yêu cầu thực hiện xét nghiệm beta hCG nhằm xác định tình trạng mang thai.

Những trường hợp được chỉ định thụ tinh trong ống nghiệm

Cũng như tất cả các kỹ thuật y khoa khác, thụ tinh trong ống nghiệm cũng có chỉ định riêng. Không phải tất cả các trường hợp hiếm muộn đều phải làm IVF. Dưới đây là một số trường hợp được chỉ định thực hiện IVF tại Viện Mô phôi:

  • Vô sinh do rối loạn phóng noãn, tắc hoặc tổn thương hai vòi trứng, đã cắt bỏ vòi trứng…
  • Vô sinh do các bệnh lý tại buồng tử cung như lạc nội mạc trong cơ tử cung, u xơ tử cung.
  • Vô sinh do tinh trùng yếu, tinh trùng ít hoặc xuất tinh ngược, không có tinh trùng trong tinh dịch…
  • Cặp vợ chồng lớn tuổi, dự trữ buồng trứng ở người vợ suy giảm.
  • Áp dụng phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung nhiều lần nhưng thất bại.
  • Vô sinh – hiếm muộn chưa rõ nguyên nhân.
  • Các cặp vợ chồng mang gen bệnh như Thalassemia, Hemophilia… cần sàng lọc tiền làm tổ để giảm thiểu nguy cơ sinh con mắc bệnh. 

Quy trình thụ tinh trong ống nghiệm tại Viện Mô phôi

Khám và hoàn tất hồ sơ điều trị thụ tinh trong ống nghiệm

Đây là bước đầu tiên trong chu trình điều trị thụ tinh trong ống nghiệm của bệnh nhân. Hai vợ chồng sẽ được tiến hành thăm khám và thực hiện một số xét nghiệm cần thiết trước khi điều trị:

Các xét nghiệm:

  • Tinh dịch đồ
  • Xét nghiệm nội tiết tố,
  • Huyết học: nhóm máu, máu đông, máu chảy, máu lắng, TB máu ngoại vi
  • Hồng cầu, huyết sắc tố, bạch cầu, công thức bạch cầu
  • Xét nghiệm sàng lọc: HBsAg, HIV, BW,
  • Sinh hoá máu: SGOT, SGPT, Glucose, URE, Creatinin, Cholesterol, Albumin, Globulin, Protein, Bilirubin.
  • Nước tiểu: xét nghiệm 11 chỉ số
  • Vi sinh
  • Siêu âm: tử cung, buồng trứng
  • Chẩn đoán chức năng: điện tim đồ
  • Chụp X-Quang phổi và chụp tử cung buồng trứng (nếu cần).

Về thủ tục hành chính:

  • Giấy đăng ký kết hôn, căn cước công dân hai vợ chồng: bản sao công chứng trong vòng 06 tháng
  • Giấy cam kết thụ tinh trong ống nghiệm
  • Phê duyệt của Giám đốc Viện Mô phôi lâm sàng Quân đội

Kích thích buồng trứng

Kỹ thuật tiêm thuốc kích thích buồng trứng sẽ được bắt đầu từ ngày 2 – 3 của chu kỳ kinh nguyệt, kéo dài khoảng 10 – 12 ngày tùy mỗi bệnh nhân. Trong suốt 2 tuần thực hiện, bệnh nhân được hẹn thăm khám (siêu âm, xét nghiệm, khám tiền mê) vào các ngày thứ 6 – ngày thứ 8 – ngày thứ 10 dùng thuốc để bác sĩ tiếp tục theo dõi sự phát triển của các nang trứng.
Khi đã có được số lượng nang trứng đạt yêu cầu, bác sĩ sẽ tiến hành tiêm 1 mũi HCG để kích thích trứng trưởng thành. Khoảng 36H sau tiêm mũi trưởng thành noãn, bệnh nhân sẽ được chọc noãn.
 

Chọc hút noãn và tạo phôi

Chọc hút noãn là bước được thực hiện có gây mê tĩnh mạch dưới hướng dẫn siêu âm. 
  • Bước 1: Đặt người bệnh nằm tư thế phụ khoa. Lập đường truyền tĩnh mạch, theo dõi nhịp tim và huyết áp. Giảm đau cho bệnh nhân bằng gây mê, hoặc gây tê tại chỗ kết hợp tiền mê.
  • Bước 2: Lau sạch âm hộ, mở mỏ vịt, lau sạch âm đạo bằng nước muối sinh lý.
  • Bước 3: Đưa đầu dò siêu âm vào âm đạo, đánh giá số lượng nang noãn, khả năng tiếp cận của đầu dò với buồng trứng.
  • Bước 4: Gắn kim chọc hút vào bơm tiêm (hoặc gắn vào máy hút noãn), tráng kim và bơm tiêm bằng môi trường nuôi cấy. Tiến hành chọc và hút noãn từng nang một và từng bên buồng trứng
  • Bước 5: Chuyển dịch nang hút được vào trong Lab để nhặt noãn (quy trình thu nhặt noãn). Kiểm tra lại để đảm bảo không bị chảy máu trong.

Trữ đông phôi

Trước đây khi kỹ thuật đông lạnh phôi chưa phổ biến, bệnh nhân thường chuyển phôi tươi và chuyển nhiều phôi. Điều này gây ra nguy cơ đa thai cho bệnh nhân. Nhưng hiện nay, chuyển phôi đông lạnh đã trở thành xu hướng tại các Trung tâm Hỗ trợ sinh sản. Tại Viện Mô phôi, bệnh nhân chủ yếu được chuyển phôi đông lạnh. 

>Quy trình thăm khám hiếm muộn tại Viện Mô phôi

>hai IVF nên tiêm phòng uốn ván vào tuần bao nhiêu?

Trữ đông phôi
Trữ đông phôi là kỹ thuật thường quy tại Viện.

Phôi sau khi được nuôi cấy (phôi phân chia hặc phôi nang) sẽ được trữ đông. Tại Viện Mô phôi, phôi được đông lạnh bằng kỹ thuật thuỷ tinh hoá – đông lạnh nhanh.

Chuẩn bị nội mạc tử cung

Bệnh nhân chuyển phôi tươi không phải trải qua bước này.

Chuẩn bị nội mạc tử cung bắt đầu từ ngày 2 chu kỳ kinh nguyệt và thường không kéo dài quá 18 ngày. Giai đoạn chuẩn bị NMTC gồm 2 giai đoạn chính:

  • Giai đoạn đầu tiên là dùng Estrogen để kích thích cho nội mạc tử cung dày lên, tăng sinh các mạch máu tạo dinh dưỡng để phôi làm tổ và phát triển
  • Giai đoạn 2: bổ sung Progesterone để NMTC chuyển sang giai đoạn chế tiết và hình thành. 

Chuyển phôi

Sau khi chuẩn bị nội mạc tử cung, bệnh nhân sẽ có chỉ định chuyển phôi.

Thời điểm lý tưởng để chuyển phôi

  • Khoảng 15-20 ngày của chu kỳ kinh tính từ ngày 2 chu kỳ kinh
  • Độ dày niêm mạc tối ưu từ 8-12mm
  • Hình thái niêm mạc đẹp trong quá trình chuẩn bị niêm mạc là hình hạt cà phê hay hình ba lá trên siêu âm
  • Một số yếu tố khác như độ tưới máu, diễn biến phát triển của niêm mạc, các vấn đề bất thường của tử cung như dịch lòng tử cung, polyp buồng tử cung…

>Quy trình chọc hút noãn tại Viện Mô phôi như thế nào? 

>Em bé 10 tháng tuổi đáng yêu của Viện.

BS Hằng chuyển phôi
Bác sĩ Hằng và ê kíp chuyển phôi.

Sau thủ thuật chuyển phôi 12 ngày, bệnh nhân sẽ được hẹn xét nghiệm beta hCG để xác định tình trạng có thai. Bệnh nhân nên xét nghiệm theo hẹn của bác sĩ, không nên xét nghiệm quá sớm để tránh tình trạng không chính xác.

Nuôi cấy phôi dài ngày và xu hướng chuyển đơn phôi

Nhiều bệnh nhân lo lắng rằng việc nuôi phôi bên ngoài cơ thể thời gian lâu như vậy có ảnh hưởng xấu đến phôi không? Hiện tại, các môi trường nuôi phôi trong ống nghiệm đã mô phỏng gần như tương tự với cơ thể người mẹ. Nuôi phôi dài ngày giúp theo dõi được nhiều phôi cùng lúc và chọn lọc những phôi có tiềm năng phát triển. Do đó, việc này giúp giảm số lần chuyển những phôi ngày 3 thực sự không có tiềm năng.

>Bệnh nhân 5 năm vô sinh thứ phát và thành công tại Viện.

>Beta Thalassemia có thể phòng ngừa không?

nuôi cấy phôi labo
Nuôi cấy phôi trong labo.

Trung bình khoảng 50% phôi ngày 3 có thể phát triển đến ngày 5. Vì vậy bệnh nhân đừng quá lo lắng khi số lượng phôi nang giảm đáng kể. Bù lại, những phôi phát triển được đến giai đoạn phôi ngày 5 đã chứng tỏ khả năng phát triển chắc chắn hơn so với khi phôi còn ở giai đoạn ngày 3.

Chuyển phôi ở ngày 5 có một số ưu điểm hơn so với phôi ngày 3 như:

  • Tiềm năng làm tổ cao hơn (tỷ lệ thành công khi chuyển phôi ngày 5 dao động khoảng 60%)
  • Giảm nguy cơ đa thai (thông thường bác sĩ sẽ tư vấn chỉ nên chuyển 1 phôi tốt ngày 5)
  • Có thể thực hiện xét nghiệm di truyền để chọn lựa phôi khoẻ mạnh.

Tại Viện Mô phôi luôn ưu tiên nuôi phôi dài ngày và chuyển một phôi nang.

Bệnh nhân ứ dịch vòi trứng thành công lần đầu chuyển phôi

Đó là trường hợp của vợ chồng chị Ph.

Bệnh nhân đã từng điều trị IUI nhưng chưa thành công. Sau đó bác sĩ tư vấn hai vợ chồng chuyển sang điều trị IVF. Bệnh nhân kích trứng và thu được 12 noãn, tạo được 9 phôi ngày 5. Trong quá trình điều trị, bác sĩ phát hiện bệnh nhân bị ứ dịch vòi trứng.

Thật may mắn là ở lần chuyển phôi đầu bệnh nhân thành công với một phôi ngày 5. Hiện bệnh nhân còn 8 phôi lưu trữ tại Viện.

Chị Ph. chia sẻ niềm vui đến bác sĩ:

“Con chào bác sĩ Tuấn. Con tên Nguyễn Hải Đăng… Con nay được 10 ngày tuổi rồi ạ. Mẹ con con kết thúc thai kỳ 38w4d, con được 3,1kg. Cảm ơn bác Tuấn và ê kíp Viện Mô phôi đã đồng hành cùng gia đình con trong hành trình IVF vừa rồi ạ. Chúc bác Tuấn có thật nhiều sức khỏe để giúp đỡ được những gia đình trong hành trình tìm con. Chúc bác và toàn Viện thành công hơn nữa trong tương lai ạ. Sau bao cố gắng anh ạ. Hết dọa sảy lại dọa đẻ non từ 32w được cái cục này cũng đáng anh ạ. Được thế này cũng nhờ bác cả đấy.”

Chúc mừng thành công của gia đình. Chúc Hải Đăng lớn lên bình an, khoẻ mạnh và hạnh phúc nhé!

3469970524956909208
Em bé Hải Đăng – Thành quả chuyển một phôi ngày 5 tại Viện.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

DMCA.com Protection Status