Vô sinh hiếm muộn ngày này không còn xa lạ với chúng ta. Hằng năm, tỷ lệ các cặp vợ chồng khám và điều trị vô sinh hiếm muộn ngày càng tăng. Đây là thực trạng cần lưu ý cho các gia đình khi mong con hơn 1 năm nên đi khám. Thụ tinh nhân tạo – IUI hiện nay là phương pháp hỗ trợ sinh sản phổ biến. Bơm IUI là một trong những biện pháp hỗ trợ sinh sản được thực hiện thường quy tại Viện Mô phôi. Vậy kích trứng IUI thường trong khoảng bao lâu? Kích trứng IUI có 10 nang phát triển thì làm thế nào?
Thụ tinh nhân tạo được chỉ định cho những trường hợp nào?
Thụ tinh nhân tạo – IUI là phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung (Intrauterine Insemination – IUI), được tiến hành bằng cách chọn lọc những tinh trùng khỏe nhất của người chồng, sau đó bơm vào buồng tử cung của người vợ ở thời điểm rụng trứng. Kết quả là tinh trùng bơi vào ống dẫn trứng, thụ tinh với trứng của người vợ và thụ thai như bình thường.

Chỉ định điều trị bơm tinh trùng vào buồng tử cung
- Đối với nam: Có rối loạn xuất tinh: Lỗ tiểu đóng thấp, xuất tinh ngược dòng, rối loạn cương; Tinh trùng ít, tinh trùng kém di động, tinh trùng dị dạng, hoặc phối hợp các yếu tố trên với mức độ nhẹ; Kháng thể kháng tinh trùng ở nam giới, hoặc kháng thể kháng tinh trùng ở nữ giới.
- Đối với nữ: Rụng trứng không đều; lạc nội mạc tử cung mức độ nhẹ và trung bình; vô sinh chưa rõ nguyên nhân.
Điều kiện thực hiện
- Ít nhất một trong hai ống dẫn trứng thông
- Buồng trứng còn hoạt động
- Tinh trùng bất thường mức độ nhẹ hoặc vừa (dựa theo kết quả tinh dịch đồ).
Hiện nay tỷ lệ thành công của phương pháp IUI dao động 15-20%.
Thủ tục và quy trình bơm IUI tại Viện
Những giấy tờ cần thiết để thực hiện bơm IUI
Một số xét nghiệm cần thiết để hoàn thiện hồ sơ IUI
Người vợ:
Người chồng:
- Tinh dịch đồ
- Siêu âm
- HBsAg, HIV, BW.
Thủ tục hành chính
Khi làm các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, theo quy định của Bộ Y tế phải có đầy đủ thủ tục hành chính gồm:
- Căn cước công dân của hai vợ chồng (bản gốc và bản photo công chứng trong vòng 06 tháng).
- Giấy đăng ký kết hôn (bản gốc và bản photo công chứng trong vòng 06 tháng).
- Giấy cam kết thực hiện IUI hai vợ chồng cùng ký.
Quy trình bơm tinh trùng vào buồng tử cung như thế nào?
Thăm khám ban đầu, kiểm tra sức khỏe hai vợ chồng
Hai vợ chồng được thăm khám ban đầu, thực hiện một số xét nghiệm cần thiết để xác định nguyên nhân hiếm muộn. Nếu nguyên nhân hiếm muộn có thể giải quyết được bằng bơm tinh trùng và người bệnh đủ điều kiện để thực hiện, khi đó bác sĩ sẽ chỉ định.
Kích trứng IUI thường trong khoảng bao lâu?
Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kích thích buồng trứng nhằm tạo được từ 1- 2 trứng trưởng thành. Cụ thể:
Thông thường người bệnh bắt đầu dùng thuốc (uống hoặc tiêm) từ ngày 2 – 3 của chu kỳ kinh nguyệt, và siêu âm 3 – 6 lần trong quá trình kích thích buồng trứng để theo dõi tình hình phát triển nang noãn, có phương án dự đoán chính xác ngày có thể đưa tinh trùng vào tử cung thuận lợi.
Quá trình kích thích buồng trứng trong một chu kỳ bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) thường kéo dài khoảng 8 đến 12 ngày. Tuy nhiên, thời gian chính xác sẽ phụ thuộc vào tốc độ đáp ứng của cơ thể với thuốc.
Đến khi nang noãn đã trưởng thành, người vợ được tiêm hCG để gây rụng trứng. Quá trình bơm tinh trùng thông thường sẽ được thực hiện sau 36 – 40 giờ kể từ mũi tiêm cuối cùng.
Lọc rửa mẫu tinh trùng
Vào ngày bơm tinh trùng vào buồng tử cung, người chồng sẽ lấy mẫu tinh trùng. Mẫu tinh trùng này cần tuân thủ đúng theo chỉ dẫn của bác sĩ, kiêng quan hệ tinh dục trong khoảng 3-5 ngày.
Mẫu tinh dịch được lấy và chứa trong lọ chuyên dụng. Thời gian lấy tinh dịch vào khoảng 2 giờ trước khi tiến hành IUI.
Lọc rửa tinh trùng được xem là bước vô cùng quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến kết quả cuối cùng của phương pháp IUI. Quá trình này được tiến hành trong phòng Lab nhằm chọn ra những tinh trùng đạt chuẩn nhất, thúc đẩy quá trình thụ thai diễn ra thuận lợi hơn.
Bơm tinh trùng vào buồng tử cung
Quá trình làm thụ tinh rất đơn giản và nhanh chóng, người bệnh không bắt buộc phải lưu trú để theo dõi nếu không thực sự cần thiết. Các bước thực hiện như sau:
- Quy trình: Để thực hiện bơm tinh trùng vào buồng tử cung, bác sĩ sẽ đưa mỏ vịt vào âm đạo, sử dụng ống thông (Catheter) chứa tinh trùng đi qua cổ tử cung vào trong buồng tử cung.
- Thời gian: Toàn bộ quá trình chỉ diễn ra trong khoảng 15 – 20 phút..
- Theo dõi sau khi làm thủ thuật: Bạn có thể được yêu cầu nằm trong khoảng nửa tiếng để cơ thể ổn định trở lại. Sau đó, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc Progesterone để thúc đẩy và hỗ trợ quá trình mang thai. Sau 2 tuần làm IUI, bạn có thể đến để kiểm tra hCG (xét nghiệm thử thai).
Bơm IUI có phải nhịn ăn nhịn uống không?
Thông thường, bệnh nhân không cần phải nhịn ăn hay nhịn uống trước khi thực hiện quy trình bơm tinh trùng vào buồng tử cung.
Tại sao không cần nhịn ăn uống?
- Không phải phẫu thuật: IUI là một thủ thuật hỗ trợ sinh sản đơn giản, diễn ra nhanh chóng (thường chỉ mất khoảng 5-10 phút) và ít xâm lấn.
- Không gây mê toàn thân: Quy trình này không yêu cầu gây mê toàn thân (khiến bạn mất ý thức). Do đó, nguy cơ sặc thức ăn vào đường thở (lý do chính của việc nhịn ăn trước phẫu thuật) là không có.
Cần đạt bao nhiêu nang noãn tiêu chuẩn khi bơm IUI?
Để phương pháp đạt hiệu quả cao nhất, nội mạc tử cung người vợ phải đủ tốt và phải có 1-2 nang noãn đạt tiêu chuẩn về kích thước vào ngày kích thích rụng trứng.

IUI là cân bằng mục tiêu đạt được thai kỳ với việc giảm thiểu nguy cơ mang đa thai. Để giảm nguy cơ mang đa thai, việc quản lý quá trình kích thích buồng trứng là điều cần thiết.
Kích thích rụng trứng khi chỉ có một hoặc hai nang trứng trội có thể giúp duy trì tỷ lệ mang thai tối ưu đồng thời giảm thiểu khả năng mang đa thai (Evans 2020). Mục tiêu là tăng cơ hội mang thai đơn khỏe mạnh, do đó giảm nguy cơ cho mẹ và bé. Nguy cơ mang thai đa thai tăng đáng kể khi so sánh giữa nhóm có 1 nang trội và nhóm có 5 nang trội, (từ 3,9% lên 23,3%)
Ở phụ nữ dưới 38 tuổi có > 3 nang noãn, có hơn 25% số ca mang thai là đa thai. Trong khi đó tỷ lệ có thai lâm sàng đơn thai là gần như nhau. Do đó, Số nang noãn tối ưu để thực hiện IUI là 1-2 nang noãn trưởng thành. Điều này vừa đảm bảo hiệu quả kỹ thuật và đồng thời giảm nguy cơ đa thai.
Kích trứng IUI có 10 nang phát triển thì làm thế nào?
Khi có tới 10 nang noãn phát triển trong một chu kỳ IUI là tình trạng đáp ứng quá mức. Đây là một vấn đề cần được xử lý cẩn trọng để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của bạn.
>Các phương pháp chẩn đoán tắc ống dẫn tinh.
>Bảo tồn khả năng sinh sản cho nam giới trước khi xạ trị hoá trị

Trong trường hợp này, các bác sĩ thường sẽ chỉ định một trong ba phương án sau:
Hủy chu kỳ IUI
Đây được xem là sự lựa chọn an toàn nhất cho bệnh nhân. Đây là khuyến cáo phổ biến nhất khi có quá nhiều nang noãn (thường là trên 3-4 nang lớn).
-
Lý do: Tránh nguy cơ đa thai (mang thai ba, thai bốn trở lên) cực kỳ nguy hiểm cho cả mẹ và bé. Đồng thời, việc này giúp ngăn ngừa Hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS).
-
Lưu ý: Bác sĩ sẽ yêu cầu bạn kiêng quan hệ tình dục trong những ngày này để tránh thụ thai tự nhiên ngoài ý muốn.
Chuyển sang điều trị thụ tinh trong ống nghiệm
Nếu điều kiện sức khỏe và tài chính cho phép, bác sĩ có thể tư vấn chuyển đổi mục đích.
-
Cách làm: Thay vì bơm tinh trùng vào tử cung, bác sĩ sẽ tiến hành chọc hút toàn bộ 10 quả trứng đó ra ngoài. Sau đó, trứng được thụ tinh với tinh trùng trong phòng thí nghiệm để tạo thành phôi.
-
Ưu điểm: Tận dụng được số lượng trứng tốt, tránh lãng phí chu kỳ kích trứng và kiểm soát được số lượng phôi đưa vào tử cung sau này.
Chọc hút bớt nang noãn
Một số trung tâm có thể thực hiện chọc hút bớt các nang phụ, chỉ để lại 1-2 nang trội nhất rồi mới tiến hành bơm IUI. Tuy nhiên, phương pháp này ít phổ biến hơn vì kỹ thuật phức tạp và vẫn tiềm ẩn rủi ro.
Theo dõi sau khi bơm IUI
Sau khi thực hiện IUI bệnh nhân cần lưu ý
- Tuân thủ hướng dẫn sau IUI. Sau khi thực hiện IUI, bệnh nhân nên nghỉ ngơi tại chỗ 15-30 phút trước khi ra về. Trong những ngày tiếp theo, cần tránh các hoạt động gắng sức và tuân thủ chế độ sinh hoạt lành mạnh. Việc sử dụng thuốc hỗ trợ theo chỉ định của bác sĩ cũng rất quan trọng để tăng khả năng thụ thai.
- Theo dõi dấu hiệu cơ thể. Sau IUI, một số phụ nữ có thể gặp các dấu hiệu như căng tức ngực, mệt mỏi, hoặc chảy máu nhẹ. Tuy nhiên, những triệu chứng này không chắc chắn xác định việc mang thai. Do đó, không nên quá lo lắng nếu không xuất hiện các dấu hiệu trên.
- Thử thai đúng thời điểm. Để xác định kết quả IUI, nên thực hiện xét nghiệm beta hCG sau 14 ngày kể từ ngày bơm. Thử thai quá sớm có thể cho kết quả không chính xác. Nếu kết quả âm tính nhưng chưa có kinh nguyệt, nên thử lại sau vài ngày hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ.
- Tái khám theo lịch hẹn. Bệnh nhân cần tuân thủ lịch tái khám do bác sĩ chỉ định để theo dõi. Việc tái khám giúp phát hiện sớm các vấn đề phát sinh và có biện pháp xử lý kịp thời.


Bài viết liên quan
Một số bất thường về di truyền trong vô sinh nam
Vô sinh hiện nay được xếp vào diện báo động chỉ sau ung thư. Đặc ...
Th10
5 dấu hiệu gợi ý lạc nội mạc tử cung chị em đừng chủ quan
Lạc nội mạc tử cung là tình trạng thường gặp ở phụ nữ trong độ ...
Th10
Chúc mừng ngày Dược sĩ thế giới 25.9.2026
Chúc mừng Ngày Dược sĩ Thế giới 25.09.2026 Năm 2009, Liên đoàn Dược phẩm Quốc ...
Th9
Vai trò của nuôi cấy phôi trong điều trị IVF
Từ năm 1978, em bé IVF đầu tiên trên thế giới chào đời đã mở ...
Th9
Một số bệnh lý về tinh hoàn nam giới nên biết
Ngày nay, tỷ lệ nam giới mắc các bệnh lý về nam khoa ngày càng ...
Th9
Dấu hiệu cảnh báo bạn nên cân nhắc nội soi buồng tử cung
Tử cung là cơ quan quan trọng trong hệ thống sinh sản của nữ giới. ...
Th9