Điều trị nội khoa thành công cho bệnh nhân vô tinh

Vô tinh là một trong những nguyên nhân thường gặp gây vô sinh ở nam giới. Hiện nay, tỷ lệ nam giới vô tinh ngày càng tăng tại Viện Mô phôi. Nhiều trường hợp xuất tinh bình thường nhưng khi đến khám không có tinh trùng. Điều này đã khiến cho nhiều nam giới cảm thấy “sốc” về khả năng sinh sản của mình. Và việc điều trị cho bệnh nhân vô tinh tại Viện Mô phôi cũng sẽ tuỳ theo nguyên nhân gây bệnh. Không phải cứ vô tinh là sẽ được chỉ định mổ để tìm tinh trùng. Dưới đây là một trường hợp được điều trị nội khoa thành công cho bệnh nhân vô tinh.

Các yếu tố ảnh hưởng chất lượng tinh trùng

Tinh trùng là gì?

Tinh trùng là tế bào sinh sản của cánh mày râu. Chúng mang hình hài của những con nòng nọc. Tinh hoàn có chức năng sản xuất tinh trùng. Và tinh dịch chính là nơi bao bọc và nuôi dưỡng chúng.

Tinh trùng gồm có đầu, thân và đuôi. Đầu tinh trùng chứa nhân tế bào và chỉ có một lớp bào tương mỏng và màng tế bào bao quanh bề mặt. Phía trước đầu tinh trùng có một lớp dày lên gọi là cực đầu. Cực đầu chứa nhiều loại enzyme khác nhau và những enzyme này có một vai trò quan trọng trong quá trình thụ tinh.

>Tại sao cần xử lý polyp buồng tử cung trước khi chuyển phôi?

>Sau chuyển phôi có được nằm điều hoà không?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về tiêu chí đánh giá chất lượng tinh dịch đồ, tinh trùng được gọi là bình thường khi:

• Đầu trơn láng, đường nét đều đặn, hình bầu dục.
• Vùng cực đầu rõ ràng, chiếm 40-70% thể tích vùng đầu. Đầu không được chứa không bào lớn hơn 4% thể tích đầu.
• Không có quá 2 không bào nhỏ và không chiếm quá 20% đầu tinh trùng.
• Vùng phía sau cực đầu không chứa không bào nào.
• Phần đuôi phải thẳng, đều, thon hơn phần giữa, không cuộn, và dài khoảng 45μm, không có dấu hiệu bị gãy đuôi.

Chất lượng tinh trùng bị ảnh hưởng bởi những yếu tố nào?

Bệnh lý

• Giãn tĩnh mạch thừng tinh làm suy giảm chất lượng tinh trùng. 
• Nhiễm trùng. Một số tình trạng nhiễm trùng có thể gây ảnh hưởng đến quá trình sản xuất tinh trùng hay tạo ra sẹo cản trở trên đường vận chuyển tinh trùng (cản trở cơ học). Các trường hợp viêm nhiễm như viêm mào tinh hoàn, viêm tinh hoàn và các bệnh lây truyền qua đường tình dục (lậu, HIV…)
• Bệnh tự miễn. Nguyên nhân này hiếm khi xảy ra. Đây là tình trạng kháng thể tấn công và tiêu diệt tinh trùng của cơ thể.
• Khối u có khả năng gây mất cân bằng nội tiết tố, ảnh hưởng đến cơ quan sinh sản của nam giới. Ngoài ra, quá trình điều trị khối u cũng có thể gây ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của đàn ông.
• Mất cân bằng nội tiết tố. Nội tiết tố là thành phần không thể thiếu trong quá trình sản xuất tinh trùng. Vì thế, sự mất cân bằng nội tiết tố có thể gây tổn hại đến quá trình sản xuất tinh trùng. 
• Một số loại thuốc điều trị có khả năng gây hại đến quá trình sản xuất tinh trùng, khiến khả năng sinh sản của nam giới bị suy giảm.
• Một số nguyên nhân khác: Dị tật bẩm sinh, rối loạn di truyền… có khả năng ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam giới.

Môi trường

• Hóa chất công nghiệp. Tình trạng phơi nhiễm kéo dài với thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ,… Có thể gây tác động tiêu cực lên tinh trùng.
• Kim loại nặng: Phơi nhiễm với chì và những kim loại nặng khác là một trong những nguyên nhân gây vô sinh nam.
• Tia xạ: Phơi nhiễm với tia xạ có khả năng làm giảm hay mất hoàn toàn khả năng sinh tinh. Để phục hồi, nam giới có thể mất đến vài năm.

Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng vô tinh ở nam giới?

Vô tinh (Azoospermia) là thuật ngữ y tế dùng để diễn tả tình trạng không thấy tinh trùng sau khi ly tâm và xem dưới kính hiển vi có độ phóng đại 400 lần. 

Vô tinh được chia làm 2 loại: vô tinh do tắc và vô tinh không do tắc.

Vô tinh không do tắc là gì?

Vô tinh không do tắc là tình trạng quá trình sinh tinh gặp tổn thương hoặc đình trệ. Bệnh nhân bị tình trạng này thường do bất thường di truyền, suy sinh dục…

Nguyên nhân gây vô tinh không do tắc là gì?

• Các vấn đề liên quan đến vùng dưới đồi – tuyến yên. Khi bệnh lý xảy ra ở vùng này, có thể gây ức chế các nội tiết tố của tuyến yên. Nó có thể làm suy giảm sự phát triển và chức năng của tinh hoàn. Từ đó giảm sản xuất tinh trùng.
• Một số bệnh di truyền, bao gồm các hội chứng bất thường về số lượng nhiễm sắc thể (như Hội chứng Klinefelter, Hội chứng Down, Hội chứng Noonan,…) hoặc cấu trúc nhiễm sắc thể (như Hội chứng Kallmann, mất đoạn nhiễm sắc thể Y, nhiễm sắc thể Y có 2 tâm động,…) cũng có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng không có tinh trùng. 
• Vô tinh do nguyên nhân bắt nguồn từ tinh hoàn: không có tinh hoàn, tinh hoàn ẩn, tinh hoàn không sản xuất được tinh trùng sống, tinh hoàn không sản xuất được tinh trùng trưởng thành hoàn toàn, teo tinh hoàn sau khi bị quai bị,… 

Vô tinh do tắc là gì?

Vô tinh do tắc là quá sinh tinh bình thường, thể tích tinh hoàn và FSH thường nằm trong giới hạn bình thường.

Nguyên nhân đối với vô tinh do tắc

• Vô tinh do tắc có thể do bẩm sinh (không có ống dẫn tinh…)
• Hay do mắc phải (do viêm nhiễm hay chấn thương gây ra) khiến bế tắc ở nhiều vị trí như ống dẫn tinh, mào tinh, ống phóng tinh
• Cũng như trường hợp thắt ống dẫn tinh để triệt sản, muốn có con trở lại.

Điều trị cho bệnh nhân vô tinh tại Viện Mô phôi

Xuất phát từ nguyên nhân, phương pháp điều trị cho mỗi nhóm vô tinh sẽ khác nhau. Mỗi phương pháp sẽ được áp dụng cụ thể trên từng tình trạng của bệnh nhân.

Điều trị nội khoa

Người bệnh không có tinh trùng do nguyên nhân suy tuyến yên (tức là nguyên nhân không do tắc nghẽn) có thể được điều trị bằng thuốc nội tiết. Các thuốc nội tiết bao gồm hormone kích thích tạo nang trứng (FSH), Gonadotropin màng đệm người (HCG), clomiphene, anastrozole và letrozole.

Điều trị ngoại khoa

Việc can thiệp bằng các phương pháp phẫu thuật sẽ được áp dụng để giải quyết một số vấn đề của người bệnh gây không có tinh trùng do các nguyên nhân như: 

• Giãn tĩnh mạch thừng tinh
• Vô tinh do bế tắc trong tinh hoàn
• Vô tinh do bế tắc trong mào tinh
• Ống dẫn tinh bị tắc 
• Mở rộng lồi tinh hoặc cổ túi tinh

Các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản

Để phục vụ cho các biện pháp hỗ trợ sinh sản như bơm tinh trùng, thụ tinh trong ống nghiệm, bác sĩ tiến hành các phương pháp hỗ trợ sinh sản như sau:

• Chọc hút lấy tinh trùng từ mào tinh qua da (PESA)
• Phẫu thuật vi phẫu lấy tinh trùng từ mào tinh  (MESA)
• Phẫu thuật lấy tinh trùng từ tinh hoàn (TESE)
• Phẫu thuật vi phẫu lấy tinh trùng từ tinh hoàn (Micro-TESE) 

Điều trị nội khoa thành công cho bệnh nhân vô tinh

Như đã trình bày ở trên, có những trường hợp vô tinh không cần phải can thiệp mổ ngay để thu tinh trùng mà có thể được chỉ định điều trị nội khoa trước.

Trước đó, bệnh nhân 32 tuổi được chẩn đoán Azoospermia. Sau khi thăm khám, thay vì lập tức lựa chọn phương án phẫu thuật thu tinh trùng, bác sĩ Sơn và các bác sĩ tại Viện quyết định điều trị nội khoa, theo dõi và đánh giá đáp ứng theo từng giai đoạn cho bệnh nhân.